ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κάθε χρόνο, οι μαθητές της Γ’ Λυκείου εξετάζονται στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών και στο άκουσμά τους φαντάζει άγνωστο «βουνό», κάτι το οποίο αγχώνει αρκετά τους υποψηφίους των Πανελλαδικών. Είναι γεγονός ότι υπάρχουν κάποια μέσα/εργαλεία που θεωρούμε κατάλληλα για την απόδοσή τους τα οποία είναι η μεθοδικότητα, η οργάνωση και ο σημαντικότερος στόχος των μαθητών είναι να έχουν ψυχραιμία. Αυτά είναι και τα σπουδαιότερα εργαλεία για την προσπάθειά τους. Για την μέγιστη επιτυχία στις εξετάσεις θα προσπαθήσουμε συνοπτικά να σας παρουσιάσουμε ορισμένες συμβουλές ώστε οι μαθητές να αγχώνονται όσο το δυνατόν λιγότερο τόσο στο γνωστό όσο και στο άγνωστο.
«Στους μαθητές παρουσιάζεται ένα διδαγμένο κείμενο από την ύλη και καλούνται να απαντήσουν τα ερωτήματα».
- Αρχικά, οι μαθητές θα πρέπει να κάνουν από την αρχή μια συνολική εμβάθυνση σε όλα τα ερωτήματα.
- Ξεκινάμε από αυτά που χρειάζονται λιγότερη σκέψη (λεξιλογική άσκηση, εισαγωγή ή κάποιο Σωστό Λάθος) έτσι ώστε να έχουν αρκετό χρόνο για τις ερμηνευτικές και το άγνωστο που απαιτεί περισσότερη εστίαση.
- Σε περίπτωση που δοθεί στους μαθητές ένα συγκεκριμένο απόσπασμα του έργου (ανάλυση νοήματος, συγκεκριμένη φράση/λέξη για σχολιασμό, αντιστοίχιση) θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα επικεντρωμένοι στην εκφώνηση που τους δίνεται για να αποφύγουν τις γενικεύσεις και τον κίνδυνο να βγουν εκτός θέματος.
- Ιδιαίτερα αποτελεσματικός τρόπος είναι οι μαθητές προτού προβούν στην απάντηση του ζητήματος να κάνουν ένα σχεδιάγραμμα που θα τους βοηθήσει πριν αρχίσουν να γράφουν να μην χαθούν στην διατύπωση της συλλογιστικής πορείας.
- Σημαντικό σημείο αναφοράς αποτελεί οι μαθητές να ξεκινούν ΠΑΝΤΑ από το γνωστό κείμενο διότι το γνωστό είναι πιο οικείο ενώ το άγνωστο χρήζει ιδιαίτερης προσοχής.
- Διαβάζουμε τον τίτλο του έργου και τον συγγραφέα ώστε να καταλάβουμε εάν υπερισχύει η αιτία και η εναντίωση ή ο χρόνος και η αιτία. Για παράδειγμα, το κείμενο μπορεί να είναι φιλοσοφικό (πχ Πλάτωνας), δικανικό (πχ Λυσίας, Ισοκράτης) ή ιστορικό (πχ Θουκυδίδης, Ξενοφώντας).
- Διαβάζουμε το κείμενο όσες φορές χρειαστεί για να κατανοήσουμε πλήρως το νόημα του αποσπάσματος.
- Σημαντικό, εφόσον έχουν διαβάσει προσεκτικά το κείμενο οι μαθητές προχωρούν στον εντοπισμό των ρημάτων. Προσέχουμε τους συντακτικούς όρους (Ρ-Υ-Α-Κ).
- Τοποθετούμε με τα κατάλληλα σύμβολα (παρενθέσεις ή αγκύλες) τις Δευτερεύουσες Προτάσεις υπογραμμίζοντας τα ρήματα (sos οι σύνδεσμοι που εισάγονται οι ΔΠ) και τις ξεχωρίζουμε από τις κύριες. Ξεκινάμε πάντα την σύνταξη από τις κύριες προτάσεις, μετά τις Δευτερεύουσες και ύστερα τα απαρέμφατα και τις μετοχές (αναζήτηση είδους ΜΤΧ > πχ χρονική [αφού], αιτιολογική [γιατί] κλπ..)
- Όταν καλούμαστε να μεταφράσουμε το αδίδακτο κείμενο ΠΟΤΕ δεν παραλείπουμε λέξεις!(τις πηγαίνουμε με τη σειρά) και αν δεν μπορούμε να καταλάβουμε την σημασία τους τότε προσπαθούμε από τα συμφραζόμενα. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην μεταφορά των χρόνων από την αρχαία στην νέα ελληνική.
- Επίσης, στο άγνωστο συναντούν μια ερώτηση κατανόησης η οποία έχει σχέση με το θεματικό άξονα του κειμένου και θα πρέπει να ακολουθήσουν την ίδια διαδικασία που ισχύει και με το γνωστό. Υπάρχουν και οι γραμματικές ασκήσεις που καλούνται να λύσουν οι μαθητές. Ιδιαίτερη προσοχή στους χρόνους, τις κλίσεις, τις πτώσεις, τους αριθμούς. Για τους μαθητές που γνωρίζουν καλή γραμματική και συντακτικό μπορούν να αποδώσουν την μετάφραση του κειμένου με περισσότερη ακρίβεια.
- Τέλος, οι μαθητές δεν πρέπει να ξεχάσουν να κάνουν μια γενική ενδοσκόπηση του γραπτού (τόνοι, πνεύματα, ορθογραφικά λάθη) πριν την παράδοση του γραπτού τους.
- Lexigram (για την ανάλυση αρχικών χρόνων και το κλιτικό σύστημα των ρημάτων, παράγωγα & ομόρριζα).
- Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα (για εντοπισμό λέξεων και τη συντακτική ορολογία).
- Εφαρμογή Kahoot (παρουσίαση quiz, ερωτηματολογίων, παιχνιδιών διαδραστικής μορφής προσαρμοσμένα στο επίπεδο του κάθε παιδιού).
- Χρήσιμη συμβουλή οι μαθητές που δυσκολεύονται στο άγνωστο μπορούν να χρησιμοποιούν ένα τετράδιο και να το ονομάσουν λεξικό γράφοντας πάνω τις λέξεις που συναντούν κάθε φορά στο άγνωστο ή μπορούν να χρησιμοποιήσουν και ευρετήριο.
- Για την εκμάθηση των Αρχικών Χρόνων μπορούν να χρησιμοποιούν διάφορα «post-it» και κάθε φορά που θα συναντούν δυσκολία μπορούν να ανατρέχουν. Ένας άλλος τρόπος είναι να ενεργοποιήσουν την Υποδειγματική Φωναχτή Ανάγνωση κατά την οποία με αυτόν τον τρόπο μπορούν να απομνημονεύσουν καλύτερα.
Κλείνοντας όμως, πέρα από τις συμβουλές ιδιαίτερα σημαντικό είναι πως οι ίδιοι οι μαθητές οφείλουν να διαβάζουν με δική τους θέληση και φυσικά τον μέγιστο ρόλο παίζει και η προσωπική τους ενασχόληση. Έτσι, με αυτόν τον τρόπο μπορούν να ακολουθήσουν και τις παρακάτω συμβουλές για ποιοτικότερο και αποδοτικότερο διάβασμα.
Ο Αρθρογράφος
