Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΠΟΥ ΑΠΟΡΡΕΟΥΝ ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ
Ο όρος Συμβουλευτική σημαίνει σκέφτομαι μαζί με τον άλλον κι όχι επιβάλλω τη γνώμη μου και παρέχω λύσεις. Η Συμβουλευτική αποτελεί τομέα της Επιστήμης της Ψυχολογίας και έχει θα έλεγε κανείς ψυχοθεραπευτικό και καθοδηγητικό ρόλο, υπό την έννοια ότι καθοδηγεί τον συμβουλευόμενο στη διερεύνηση πιθανών λύσεων και αποφάσεων (Corey, 2009). Η Συμβουλευτική εστιάζει:
- Στη διαχείριση προσωπικών συγκρούσεων και διαπροσωπικών προβλημάτων.
- Αποβλέπει στη διευκόλυνση του ατόμου να χειριστεί αποτελεσματικά τις δυσκολίες που βιώνει σε συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο.
- Στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ατόμου, έτσι ώστε να απολαμβάνει την κάθε στιγμή που ζει (Δημητρόπουλος, 2000).
Η συμβουλευτική δεν αναφέρεται σε μια συγκεκριμένη δράση ή σε κάποιον οργανισμό, αλλά πρόκειται για θεραπευτική ή εκπαιδευτική δράση και μια βασική στρατηγική πρόληψης (Γκιόκα & Σάλμοντ, 2016).Βασικός της στόχος είναι:
- Η συστηματική ενημέρωση για την οικογενειακή ψυχολογία.
- Η διαφοροποίηση/κατάσταση των ατόμων καθώς και η προσωπική τους αναζήτηση.
- Επιπλέον, στοχεύει στη στήριξη του θεσμού της οικογένειας και στην προάσπιση της ψυχικής υγείας των ατόμων (Αθανασιάδη, 2011).
Έχει τη μορφή διαλέξεων ή ομαδικών συναντήσεων και πραγματοποιείται από κρατικούς, αλλά και μη κρατικούς φορείς. Μέσω της συμβουλευτικής πραγματοποιείται:
- Η βιωματική εκμάθηση καλών συμπεριφορών και
- Η συναισθηματική εκπαίδευση των ατόμων (Δημητρόπουλος, 2000).
Τα οφέλη που αποκομίζει κανείς από τη Συμβουλευτική είναι ποικίλα και ιδιαίτερα σημαντικά (McLeod, 2007).Οι συμβουλευτικές υπηρεσίες τη σύγχρονη εποχή αναδεικνύονται βοηθητικές για αρκετούς ανθρώπους, λόγω των μεγάλων απαιτήσεων της σύγχρονης εποχής και της οικονομικής κρίσης (McLeod, 2005). Αρκετοί άνθρωποι νιώθουν ανεπαρκείς να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της κοινωνίας, με αποτέλεσμα να αποσύρονται από κάθε προσπάθεια, να απομονώνονται και να απογοητεύονται (Κατσίρας, 2008).Η συμβουλευτική είναι αυτή που προσπαθεί να δώσει λύση στο πρόβλημα, παρέχοντας παράλληλα στους ανθρώπους κίνητρα και ερεθίσματα να παλέψουν, εκπαιδεύοντάς τους να διαχειριστούν κρίσιμες καταστάσεις (Μαλικιώση-Λοΐζου, 2011).Ο άνθρωπος μέσα από την συμβουλευτική μαθαίνει να θέτει στόχους στη ζωή του και να τους πετυχαίνει. Με άλλα λόγια είναι:
- Η γνωστική αλλαγή και η τροποποίηση της συμπεριφοράς
- Η ανακάλυψη κομματιών του εαυτού του
- Η ανάπτυξη σε εξατομικευμένο επίπεδο διαφόρων δεξιοτήτων καθώς και
- Η εφαρμογή σημαντικών και χρήσιμων στρατηγικών για την προσωπική του ανέλιξη (Μαλικιώση-Λοΐζου, Καραθανάση-Κατσαούνου & Μπότου, 2006).
Δεν απευθύνεται σε άτομα με σοβαρή ψυχική διαταραχή, αλλά σε άτομα που αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα στην προκειμένη φάση της ζωή τους. Για το λόγο αυτό χρειάζονται ψυχολογική υποστήριξη και βοήθεια, προκειμένου να ανταποκριθούν στις δυσμενείς αυτές συνθήκες που βιώνουν (Μαλικιώση-Λοΐζου, 2011).
Η προσέγγιση της συμβουλευτικής είναι η Γνωσιακή-Συμπεριφορική προσέγγιση. Με αυτή το άτομο εφοδιάζεται με κατάλληλες:
- Δεξιότητες
- Στρατηγικές
- Τεχνικές που έχουν διαχρονικότητα (Hoffman & Carter, 2004).
Οι υπηρεσίες της συμβουλευτικής παρέχονται σε διάφορα πλαίσια, όπως για παράδειγμα:
- Σε σχολεία
- Κέντρα Ψυχικής Υγείας
- Σε νοσοκομεία
- Σε κέντρα απεξάρτησης
- Επανένταξης καθώς και
- Σε σχολές γονέων (Γιώτσα & Ζεργιώτης, 2007).
Κλείνοντας, θα πρέπει να τονιστεί ιδιαιτέρως το γεγονός πως έχει ευρεία εφαρμογή και καλύπτει θέματα σχετικά:
- Με την ενόραση
- Την αυτογνωσία
- Την αυτοαποδοχή
- Την αλληλοϋποστήριξη
- Την αλληλοκατανόηση
- Την επίλυση προβλημάτων καθώς επίσης
- Και την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων (Συριοπούλου -Δελλή, 2005).
Επομένως, η συμβουλευτική είναι μια αλληλενέργεια ανάμεσα στον σύμβουλο και το/των άτομο/μων που απευθύνεται/ονται σε αυτόν, η οποία προσεγγίζει κρίσιμα ζητήματα/θέματα που απασχολούν τον συμβουλευόμενο. Ο γενικός στόχος της συμβουλευτικής είναι να βοηθήσει το ίδιο το άτομο να επεξεργασθεί αυτά τα θέματα που τον απασχολούν με σκοπό να βελτιώσει:
- Την προσωπική του κατάσταση.
- Να ανακουφιστεί.
- Να μπορεί να επιλύει κρίσεις που βιώνει (άτομο) και να αναπτύξει την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.
- Να μπορεί να αξιοποιεί την ικανότητα λήψης αποφάσεων (Χατζηχρήστου, 2014).
Πηγές:
- Αθανασιάδου, Χ. (2011). Η Συμβουλευτική Ψυχολογία στο σχολικό πλαίσιο. Hellenic Journal of Psychology, 8, 289-308.
- Γιώτσα, Α., & Ζεργιώτης, Α. (2007). Ομάδες Σχολών Γονέων. Προσδοκίες γονέων και ανάπτυξη της δυναμικής της ομάδας. Στο Συμβουλευτική Ψυχολογία: Σύγχρονες Προσεγγίσεις (επιμ. Μ. Μαλικιώση-Λοϊζου). Εκδόσεις Ατραπός.
- Γκιόκα, Α., & Σάλμοντ, Ε. (2016). Συμβουλευτική γονέων παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Μελέτη περίπτωσης σε Σχολική Μονάδα της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης. Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης, 2015(1), 373-381.
- Δημητρόπουλος, Ε. (2000). Συμβουλευτική – Προσανατολισμός. Συμβουλευτική και Συμβουλευτική Ψυχολογία γ’ έκδοση. Αθήνα: Γρηγόρη.
- Κατσίρας, Β., Λ. (2008). Ανήλικοι Παραβάτες. Ο ρόλος της εκπαίδευσης και της Συμβουλευτικής Παρέμβασης. Αθήνα: Αυτοέκδοση.
- Μαλικιώση- Λοΐζου, Μ. (2011). Η Συμβουλευτική Ψυχολογία στην Ελλάδα σήμερα. Hellenic Journal of Psychology, 8, 266-288.
- Μαλικιώση- Λοϊζου, Μ., Καραθανάση- Κατσαούνου, Α., & Μπότου, Α. (2006). Συμβουλευτική γονέων για ένα ευτυχισμένο αύριο των παιδιών μας. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων, Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων.
- Συριοπούλου- Δελλή, Χ. Κ. (2005). Η συμβουλευτική ψυχολογία στην ειδική αγωγή. Αθήνα: Γρηγόρης.
- Χατζηχρήστου, Χ.Γ. (2014). Συμβουλευτική στη Σχολική Κοινότητα. Αθήνα: Guntenburg.
- Corey, G. (2009). Theory and Practice of Counseling and Psychotherapy. Belmont : Thomson / Brooks/ Cole.
- Hoffman, M. A., & Carter, R. T. (2004). Counseling psychology and school counseling: A call to collaboration. The Counseling Psychologist, 32(2), 181-183.
- McLeod, J. (2005). Εισαγωγή στη Συμβουλευτική. Αθήνα: Μεταίχμιο.
- McLeod, J. (2007). Counselling Skill. Maidenhead: Open University Press.
Ο Αρθρογράφος
