CATCALLING-Ή ΑΛΛΙΩΣ, ΤΟ “ΨΙΤ ΚΟΥΚΛΑ” ΠΟΥ ΔΕΝ ΖΗΤΗΣΕ ΚΑΜΙΑ
Πόσα πρόσωπα, αλήθεια, έχει η σεξουαλική παρενόχληση; Είναι όλα το ίδιο εύκολα αναγνωρίσιμα; Μήπως υπάρχουν και αθέατες ή, τουλάχιστον, πιο δυσπρόσιτες πτυχές, οι οποίες πιθανόν να παραμελούνται λόγω της συχνά “χαμηλής έντασής” τους; Τα τελευταία χρόνια, ανεξάρτητα κοινωνικά κινήματα όπως το «Me too», με έδρα τις Η.Π.Α, και το «My dress my choice», με έδρα την Κένυα, καθώς, επίσης και εκστρατείες από μη κερδοσκοπικές οργανώσεις όπως αυτή του «No more catcalling», δηλώνουν παρόντα στην προσπάθεια κοινωνικής αναγνώρισης των πιο υποδόριων μορφών παρενόχλησης, όπως του Catcalling (Almeida, 2019).
Catcalling. Και το πρώτο πράγμα που θα σχολιαστεί όταν έρθει αυτό το θέμα σε μία συζήτηση, είναι το ότι γίνεται “πολύς ντόρος για το τίποτα”. Ότι οι σύγχρονες φεμινίστριες ψάχνουν συνεχώς κάτι να είναι απασχολημένες να “αντιμάχονται”. Ότι η σεξουαλική παρενόχληση παίρνει πολύ “σοβαρότερες” μορφές, κάτι που σαφώς και ισχύει. Αλλά φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι εντάξει να «φυσιολογικοποιείται» η παρενόχληση στον δρόμο, όπως ακριβώς δεν θα «φυσιολογικοποιούταν» οτιδήποτε δεν θα έφερε την συναίνεση όλων των εμπλεκόμενων.
Κι όλα αυτά, σε μια κοινωνία που διαχρονικά σπεύδει να μαθαίνει στις γυναίκες να προσποιούνται ότι είναι απασχολημένες για να σταματήσει. Να μην δίνουν σημασία στον δράστη γιατί όλο αυτό θα το ενισχύσει. Με αποτέλεσμα να υπάρχει άλλη μία “άρρητη” εντολή για τις γυναίκες, διατυπωμένη σαν μια “τέχνη”: “The art of acting busy to avoid catcalls”, σαν να είναι ευθύνη σου να βρεις τρόπο να ξεφύγεις, κι όχι ευθύνη των άλλων να σταματήσουν.
Και γιατί το Catcalling είναι διαφορετικό από ένα “καλοπροαίρετο” κομπλιμέντο; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά που το καθιστούν μια μορφή παρενόχλησης; Το Catcalling πρόκειται για μία αλληλεπίδραση μεταξύ αγνώστων, η οποία λαμβάνει χώρα στο δρόμο ή σε δημόσιους χώρους- μέσα μαζικής μεταφοράς, καταστήματα κ.α. Ένα άτομο ή μία ομάδα ατόμων απευθύνουν σε έναν άγνωστο μη επιθυμητά σχόλια σεξιστικού, συνήθως, περιεχομένου.
Αυτά συνοδεύονται, κυρίως, από γέλια, σφυρίγματα και εξωγλωσσικές ενδείξεις, μεταξύ των οποίων άσεμνες χειρονομίες και επίμονα βλέμματα, εργαλειοποιώντας, έτσι, σεξουαλικά τον αποδέκτη και προκαλώντας του δυσφορία (Cambridge Dictionary, 2021). Μάλιστα, η χρήση του προφορικού λόγου, συμπεριλαμβανομένων των μη λεκτικών σημάτων επικοινωνίας, συνιστά σημείο κλειδί για τη διαφοροποίηση της φύσης της συγκεκριμένης πρακτικής από άλλες μορφές παρενόχλησης.
Το Catcalling μπορεί να συμβεί στις τρεις το ξημέρωμα. Ή στις τρεις το μεσημέρι. Από έναν “φιλικό” εικοσάρη ή από έναν “απειλητικό” μεσήλικα. Στην γειτονιά σου, στην στροφή πριν την πόρτα σου ή σε μια άγνωστη συνοικία. Στα φανάρια μιας μεγάλης λεωφόρου ή στο σοκάκι που βρέθηκες κατά λάθος επειδή μπερδεύτηκες με το GPS σου. Μπορεί να συμβεί σε μια μεγάλη παρέα ή όταν είσαι εντελώς μόνη. Μπορεί να αποτελείται από ένα απλό σφύριγμα ή από μια διαρκή “ερωτική εξομολόγηση”, αφορμούμενη από το πόσο ωραίο είναι το άρωμά σου. Μπορεί να περιοριστεί σε μια απλή φράση ή να συνεχιστεί με το να σε ακολουθήσει μέχρι την πόρτα σου, περιγράφοντάς σου λεπτομερώς τα όσα θέλει να κάνετε.
Μπορεί κάποτε να σου φανεί αστείο, να πιάσεις τον εαυτό σου να χαμογελάει, θεωρώντας ότι είναι μια μικρή περιπέτεια την οποία ανυπομονείς να διηγηθείς αργότερα στους φίλους σου. Ή μπορεί να τρομάξεις, να νιώσεις πανικό ή ένα αίσθημα αβοηθησίας. Να θέλεις να σταματήσει επιτόπου και να βρεθείς ως δια μαγείας πίσω στην ασφάλειά σου. Μπορεί να είσαι “τυχερή” και να έχεις μια σειρά επαφών που ξέρεις ότι μπορείς να καλέσεις ανά πάσα στιγμή, αν χρειαστείς κάτι. Ή μπορεί να βρεθείς σε απόγνωση για κάποια άμεση τηλεφωνική συντροφιά. Αλλά να είναι πέντε το πρωί και να μην θέλεις να ενοχλήσεις. Ή να σου έχει τελειώσει η μπαταρία. Ή να βρίσκεσαι σε σύγχυση και να μην μπορείς καν να βρεις το κινητό στην τσάντα.
Μπορεί να νιώσεις ότι “κάτι πάει λάθος μαζί σου” επειδή η κοινωνία θεωρεί ότι δεν θα έπρεπε να σε ενοχλεί καν, ή θα έπρεπε ακόμα και να το απολαμβάνεις. Μπορεί να μην ξέρεις τι είναι αποδεκτό να κάνεις γιατί σου είπαν να μην βρίσεις, να μην κοιτάξεις υποτιμητικά ή υψώσεις τον τόνο της φωνής σου, καθώς “δεν ξέρεις με ποιον έχεις να κάνεις στην εκάστοτε περίπτωση”.
Ό,τι από τα παραπάνω κι αν ισχύει ή δεν ισχύει, το θέμα που είναι σημαντικό να θίξουμε είναι ότι το Catcalling παραμένει μιας μορφής παρενόχληση. Παραμένει κάτι ανεπιθύμητο που φέρνει καθημερινά σε άβολη θέση πολλές γυναίκες παγκοσμίως. Γιατί ακόμα και το να περπατάς ανέμελη μπορεί να είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Και ακόμα και την στιγμή που θα είσαι το θύμα, και θα κληθείς να ακούσεις όλα εκείνα τα κομψά και άκομψα λόγια για την εμφάνισή σου, ακόμα και τότε θα σκεφτείς αυτόματα το τι φοράς. Το τι έχεις κάνει εσύ για να προκαλέσεις κάτι τέτοιο. Και θα μπεις σπίτι μπερδεμένη, σκεπτόμενη το ότι φοράς απλά μια φόρμα και ένα φούτερ. Άρα, ίσως το πρόβλημα να μην είναι η “υπερβολικά κοντή” φούστα σου, του περασμένου σαββατόβραδου.
Βιβλιογραφία
- Almeida, H. (2019). From shame to visibility: Hashtag feminism and sexual violence in Brazil. Sexualidad, Salud y Sociedad-Revista Latinoamericana, (33), 19-41. https://doi.org /10.159 0/1984 – 6487.sess. 2019.33.02.a
- Cambridge Dictionary. (n.d.). Catcall. Στο Cambridge advanced learner’s dictionary & thesaurus. Ανακτήθηκε Δεκέμβριος 31, 2021, από https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/catcall
Ο Αρθρογράφος
