Προς τα στερεοτυπικά μεγαλωμένα αγόρια
Ή-εναλλακτικός τίτλος- “ένα μήνυμα στα αγόρια του σήμερα για το πώς να μην γίνουν άντρες”. Άντρες ωθούμενοι από τις επιταγές του “man up”, “boys don’t cry” και η λίστα συνεχίζεται, πάντα γεμάτη πίεση και συμμόρφωση.
Αρκετά συχνά, και φαντάζομαι λόγω του ότι διαβάζω για έμφυλα ζητήματα, ο αλγόριθμος του ίντερνετ μού εμφανίζει στα προτεινόμενα άρθρα για ισότητα και ενδυνάμωση, αλλά και άρθρα όπως «πώς να γίνει κανείς από αγόρι, άντρας».
«Υπερασπίσου συνεχώς τον εαυτό σου».
«Απέφυγε την σωματική βία-αν είναι εφικτό».
«Καταπολέμησε τους φόβους σου για το άγνωστο».
Και συνεχίζουν κάπως, «εκατό δεξιότητες που πρέπει όλοι οι άντρες να έχουν».
«Να φτιάχνουν μία βρύση που τρέχει».
«Να ξέρουν ανέκδοτα-αυτό, φίλοι μου, συμβάλλει στο να γίνεται κοινωνικά αρεστοί».
«Να αλλάζουν λάστιχο».
«Να σπάνε μία πόρτα σε περίπτωση ανάγκης».
«Να ανοίγουν ένα μπουκάλι χωρίς ανοιχτήρι».
Κι όλα αυτά, πάντα σε μία γλώσσα ετεροκανονικότητας (heteronormative language), όπως
«Να ζητάνε από μία γυναίκα να βγουν ραντεβού».
Ή υποσημειώσεις όπως «μικρές στυλιστικές συμβουλές για να φαίνεστε πιο ελκυστικοί στα κορίτσια».
Η ετεροκανονικότητα (heteronormativity ) αναφέρεται στην υπόθεση ότι όλ@ είναι εκ φύσεως ετεροφυλόφιλοι και η ετεροφυλοφιλία είναι η ιδανική/φυσιολογική/επιθυμητή/συνήθης κατάσταση (Liddicoat, 2009). Αυτό ενσαρκώνεται σε πολλές πτυχές της καθημερινής ζωής όπου-πολλές φορές μη συνειδητά- ρωτάμε μια κοπέλα “αν έχει αγόρι” ή ένα αγόρι “αν έχει κοπέλα”, αφήνοντας απέξω την πιθανότητα οι σύντροφοί τους να είναι λ.χ. του ίδιου φύλου.
Αλλά επιστρέφοντας στα στερεοτυπικά μεγαλωμένα αγόρια που πρέπει να μάθουν να αλλάζουν λάστιχο και να αντιμετωπίσουν κάθε φόβο τους ώστε να γίνουν άντρες, στο μυαλό μου υπάρχει μόνο μία λέξη:
Πίεση.
Δημοτικό. Άμα σε χτυπήσουν, χτύπα τους κι εσύ. Μην φοβάσαι τίποτα, τι άντρας είσαι εσύ (βρε);
Γυμνάσιο. Θέλουμε ανταγωνισμό, επιτυχίες, έλεγχο, δύναμη. Α, δεν νομίζω να κλάψεις επειδή σου αρέσει @ διπλαν@ σου (ξέρουμε ότι η πλειοψηφία θα έλεγε “η διπλανή σου”, αλλά ας μην αναπαράγουμε) στο θρανίο αλλά έφαγες άκυρο; Κράτησε το λίγο… Ίσως κάποια άλλη φορά. Πόσο λίγο; Μέχρι να εκραγεί μόνο του.
Λύκειο. Δεν πρέπει να αγαπάς με έναν ευάλωτο τρόπο. Ποιο το νόημα να προσπαθείς να συνδεθείς περισσότερο ενώ μπορείς να κυριαρχείς περισσότερο;
Και όλα αυτά σπάνια δίνονται με έναν ρητό τρόπο, όπως παρουσιάζονται παραπάνω. Άρρητα λεκτικά “αδιάφορα” σχόλια, αποδοκιμαστικό βλέμμα ως αντίδραση στο κλάμα, μηνύματα ανταγωνισμού, συγκρίσεις, απορία και γέλιο ως αντίδραση σε κάποιο “φοβάμαι…”. Ή και ακόμα πιο άρρητα, όπως “μπράβο που είσαι τόσο γενναίος, είσαι αδίστακτος, δεν σε φοβάμαι εσένα”.
Κι όλα αυτά-κι άλλα πολλά-δημιουργούν ένα παρεμποδιστικό πλέγμα προς την αυθεντικότητα, την σύνδεση με τον πραγματικό-πολλές φορές ευάλωτο-εαυτό, την ζωή χωρίς αυτοκριτική δια μέσω του φίλτρου “τι πρέπει να κάνει ένας άντρας”.
Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσεις σαν αδίστακτος μαχητής κανέναν φόβο σου. Μπορείς πάντα να συμφιλιωθείς με αυτόν, να τον εντάξεις στην ταυτότητά σου και να τον δουλέψεις αν/όποτε νιώσεις την ανάγκη ή την ετοιμότητα, αλλά όχι την πίεση. “Λάθη”, αποφάσεις που μετάνιωσες, “αποτυχίες” είναι ευπρόσδεκτες και είναι απελευθερωτικό, αποδεκτό, ανθρώπινο να κλάψεις για αυτές.
Μπορείς να συνδεθείς χωρίς ανταγωνισμό, να πέσεις χωρίς πίεση να σηκωθείς, πριν καν αγγίξεις το έδαφος. Το εισιτήριο που πληρώνεις για να είσαι άντρας δεν είναι η γενναιότητα, η σκληρότητα, η λογική, η δύναμη. Είναι το να είσαι ανθρώπινος, με κάθε συναίσθημα, όνειρο, αδυναμία, δύναμη, χαρά, πένθος, ελπίδα που θα έρθει στην διαδρομή.
Γιατί στην κουλτούρα του “καταπίεσε τα συναισθήματά σου”, πρέπει πάντα να αναμένουμε την “έκρηξη”.
Βιβλιογραφία:
Liddicoat, A. J. (2009). Sexual identity as linguistic failure: Trajectories of interaction in the heteronormative language classroom. Journal of Language, Identity, and Education, 8(2-3), 191-202.
Ο Αρθρογράφος
