ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2022: ΛΑΤΙΝΙΚΑ
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΛΑΤΙΝΙΚΩΝ
Nostri postquam pila in hostes misērunt, gladiis rem gerunt. Repente post tergum equitatus cernitur; cohortes appropinquant; hostes terga vertunt ac fugiunt; eis equites occurrunt. Fit magna caedes.
…………………………………………………………………………………………
Ille se in scamno assidentem apud focum et ex ligneo catillo cenantem eis spectandum praebuit. Samnitium divitias contempsit et Samnītes paupertātem eius mirāti sunt. Nam cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent, ut eo uterētur, vultum risu solvit et protinus dixit.
…………………………………………………………………………………………
Curat et providet nē, interceptā epistulā, nostra consilia ab hostibus cognoscantur. Quam ob rem epistulam conscriptam Graecis litteris mittit. Legātum monet ut, si adīre non possit, epistulam ad amentum tragulae adliget et intra castra abiciat. In litteris scribit se cum legionibus celeriter adfore. Gallus, periculum veritus, constituit ut tragulam mitteret.
Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων «Ille se in scamno … dixit» και «Curat … tragulam mitteret»
Εκείνος παρουσιάστηκε σ’ αυτούς για να τον δουν να κάθεται σε ένα σκαμνί δίπλα στη φωτιά και να τρώει από (ένα) ξύλινο πιάτο. Περιφρόνησε τα πλούτη των Σαμνιτών και οι Σαμνίτες θαύμασαν τη φτώχεια του. Όταν δηλαδή σ’ αυτόν είχαν προσφέρει πολύ χρυσάφι, σταλμένο από το δημόσιο ταμείο, για να το χρησιμοποιήσει, χαλάρωσε το πρόσωπό (του) με γέλιο και αμέσως είπε:
Τότε πείθει κάποιον από τους Γαλάτες ιππείς να μεταφέρει μια επιστολή στον Κικέρωνα. Φροντίζει και προνοεί να μην μαθευτούν τα σχέδιά μας από τους εχθρούς, αν αρπάξουν την επιστολή. Για τον λόγο αυτό στέλνει επιστολή γραμμένη στα ελληνικά. Συμβουλεύει τον απεσταλμένο, αν δεν μπορέσει να πλησιάσει, να δέσει την επιστολή στον ιμάντα του ακοντίου και να (τη) ρίξει μέσα στο στρατόπεδο. Στην επιστολή γράφει πως θα έλθει γρήγορα με τις λεγεώνες (του). Ο Γαλάτης, επειδή φοβήθηκε τον κίνδυνο, αποφάσισε να ρίξει το ακόντιο.
Β1. Να αντιστοιχίσετε κάθε συγγραφέα της Στήλης Α με το γραμματειακό είδος της Στήλης Β, το οποίο υπηρετεί (δύο στοιχεία της Στήλης Β περισσεύουν).
- Βιργίλιος: Επική ποίηση
- Ιούλιος Καίσαρας: Απομνημονέυματα
- Σενέκας: Φιλοσοφία
- Οράτιος: Λυρική ποίηση
- Κορνήλιος Νέπως: Ιστορική βιογραφία
Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της Νέας Ελληνικής της Στήλης Β (δύο στοιχεία της Στήλης Β περισσεύουν).
- cernitur: Διάκριση
- fugiunt: πρόσφυγας
- magna: μεγαλοπρεπής
- cognoscantur: άγνωστος
- amentum: ιμάντας
Γ1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:
- Nostri : noster
- Hostes: hostibus
- terga: tergorum
- equites: eques
- magna: maiore
- caedes: caedi
- IIe: IIIud, illius (ονομαστική ενικού), id (γενική ενικού)
- pondus: pondera
- vultum: vultus
- rem: re
- celeriter: celerius, celerrime
- periculum: pericula
Γ2. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τ α παρακάτω ρήματα:
- gerunt: gessrerint
- cernitur: cernetum
- fit: fite
- mirati sunt: miraturos esse & miratos fore
- attulissent: allatum
- uteretur: atens/usurus/usus
- dixit: dic
- curat: carabimus
- mittit: misit
- adire: adeundo
- possit: potuisset
- abiciat: adicet
Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους: eis (στο πρώτο απόσπασμα), assidentem, risu, consilia, ob rem
- Eis: δοτική ως συμπληρωμα, αντικείμενο στο occurunt
- assidentem: Kατηγορηματικη μετοχή με υποκείμενο το se
- risu: απροθετη αφαιρετική οργανικη, δηλώνει τρόπο και προσδιορίζει το solvit
- consilia: υποκείμενο στο cognoscantur
- ob rem: εμπροθετος επιρρηματικός προσδιορισμός που δηλώνει αιτία, προσδιορίζει το mitti
Δ1β. «nē, interceptā epistulā, nostra consilia ab hostibus cognoscantur»: να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 3) και να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδ α1).
Εκφέρεται με έγκλιση υποτακτική γιατί το περιεχόμενο της είναι απλώς επιθυμητό.Πιο συγκεκριμένα χρόνου ενεστώτα cognoscantur διότι εξαρτάται από το ρήμα curat-providet (ενεστώτας) Στην ακολουθία των χρόνων έχουμε ιδιομορφία γιατί η βούληση είναι ιδωμένη τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή, δηλαδή συγχρονισμός της κυρίας με τη δευτερεύουσα πρόταση και όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησης της. Η προταση αναφέρεται στο παρον-μελλον.
Δ2α. «missum», «veritus»: να μετατρέψετε τις μετοχές στις αντίστοιχες δευτερεύουσες προτάσεις με όλους τους δυνατούς τρόπους.
quod missum erat
cum veritus esset: αιτιολογία ως αποτέλεσμα λογικής διεργασίας
quod/quoniam/quia veritus erat: αντικειμενική αιτιολογία
quod/quoniam/quia veritus esset: Υποκειμενικη αιτιολογία
quod/quia/quoniam veritus erat: οριστική υπερσυντελίκου (δηλώνει το προτεροχρονο)
quod/quia/quoniam veritus esset: Υποτ. Υπερσυντελίκου (Υποκεικενικη αιτιολογία)
cum veritus esset: Υποτ.Υπερσυντελίκου (εσωτερική λογική διεργασία) Η μετοχή μετατρέπεται σε χρόνο υπερσυντέλικο για να δηλωθεί το προτερόχρονο.
Δ2β. «In litteris scribit se cum legionibus celeriter adfore»: να μετατρέψετε τον πλάγιο λόγο σε ευθύ.
Ego cum legionibus celeriter adero
Ο Αρθρογράφος
