ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΘΥΜΟ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Γράφει η Σταθοπούλου Ελένη

Ο θυμός είναι ένα έντονο συναίσθημα που μας ακολουθεί από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας (12-18 μηνών οι μισές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των παιδιών συνεπάγονται συγκρούσεις) και εκδηλώνεται από κάποια ταραχή, προσβολή ή άρνηση. Στα παιδιά, το συναίσθημα του θυμού προκύπτει από πληθώρα αιτιών και αφορμών και εκδηλώνεται είτε με ένταση (φωνές, κλάματα κλπ) είτε μέσω της σιωπής.

Συχνά, η λανθασμένη διαχείριση του θυμού στα παιδιά, είτε από εκπαιδευτικούς είτε από γονείς, δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο αρνητικών συναισθημάτων που παγιώνουν τις επιθετικές συμπεριφορές και οδηγούν το παιδί στην απομόνωση. Στην προσπάθεια διαχείρισης του θυμού ενός παιδιού από έναν ενήλικα, πολλές φορές, υπάρχουν εντάσεις και επιβάλλονται τιμωρίες . Ωστόσο, μέσω της τιμωρίας και της απάντησης με θυμό σε ένα ήδη θυμωμένο παιδί, ενισχύονται έμμεσα τα πρότυπα συμπεριφοράς, γεγονός που κλιμακώνει τις εντάσεις και επιδεινώνει τις αντιδράσεις θυμού στα παιδιά.

Τρόποι εκδήλωσης βίας στο σχολείο

– Λεκτική βία (απειλές, ύβρεις κλπ.)

– Σωματική βία (σπρωξίματα , πρόκληση σωματικής βλάβης)

– Η βία που δεν εκφράζεται ( περιθωριοποίηση, αποκλεισμός)

– Ψυχολογική βία (πρόκληση άγχους , λύπης)

– Βανδαλισμός ( φθορά δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας)

Μετρα πρόληψης εκδήλωσης επιθετικής συμπεριφοράς

– Παρατήρηση : Ο επιδέξιος εκπαιδευτικός, μέσω της παρατήρησης, μπορεί να διακρίνει πιθανές εντάσεις ή ανησυχίες που ενδεχομένως θα προκύψουν. Η παρατήρηση προηγείται της δράσης και δίνει μηνύματα που σηματοδοτούν παρέμβαση.

– Προσωπική αξιολόγηση: Ο ρόλος και η επαγγελματική ιδιότητα του εκπαιδευτικού δεν είναι να διαιωνίζει την επιθετικότητα. Ενδεχομένως η επιθετικότητα του εκπαιδευτικού να επιφέρει αντίθετα αποτελέσματα. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό συχνά να ελέγχεται η οργάνωση της τάξης και νασυμβαίνουν οι απαραίτητες αλλαγές στην διαχείριση.

– Οριοθέτηση και χρήση κανόνων στο σχολείο από τον εκπαιδευτικό και έλεγχος της τήρησής τους.

Χειρισμός θυμού στο πλαίσιο του σχολείου

Μια εκρηκτική συμπεριφορά πρέπει αρχικά να ερμηνευτεί και να αναζητηθούν οι αιτίες που την πυροδότησαν. Η συλλογή όλων των πληροφοριών είναι αυτή που θα σηματοδοτήσει οποιαδήποτε απόφαση προκειμένου να ελεγχθεί η επιθετικότητα του παιδιού.

Η συζήτηση τόσο μεταξύ των γονέων όσο και μεταξύ των εκπαιδευτικών, με συμβουλευτικό χαρακτήρα, θα αποτελέσει ωφέλιμη δράση στην διαχείριση. Ο Olweus (1997) αναφέρει πως κάθε επιθετική και βίαιη συμπεριφορά πρέπει να δημοσιοποιείται. (να εμπλέκονται παιδοψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοι κλπ).

Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να έχουν καταρτισμένες γνώσεις στην διαχείριση των συγκρούσεων καθώς είναι κάτι το οποίο θα αντιμετωπίσουν σίγουρα στην εκπαιδευτική τους πορεία.

Είναι γεγονός πως κάθε περίπτωση θυμού έχει διαφορετικό ιστορικό και διαφορετικές αιτίες, συνεπώς οι παρεμβάσεις που θα γίνουν πρέπει να είναι εξατομικευμένες. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα, η επιθετικότητα μέσα στην τάξη είναι σημάδι πως το παιδί χρειάζεται ειδική θεραπεία, οπότε σε αυτή την περίπτωση τα αίτια εξετάζονται απο αναπτυξιακή σκοπιά.

Βιβλιογραφικές αναφορές:

Μακρή‐Μπότσαρη, Ε. (2007). Θέματα Διαχείρισης Προβλημάτων Σχολικής Τάξης. Αθήνα
Elliot S. N., Kratochwill T. R., Littlefield Cook J., & Travers J. (2008). Εκπαιδευτική ψυχολογία. Αποτελεσματική Διδασκαλία. Αποτελεσματική Μάθηση. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg.