MARX & ENGELS: ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ
ΤΟΥ ΚΟΥΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ
Γράφει η Σταμάτη Άννα-Μαρία
Σήμερα αριθμούμε πλέον 174 χρόνια από την δημοσίευση του« Κομμουνιστικού Μανιφέστου» ή αλλιώς της« Βίβλου του Κομμουνισμού» από
τους Marx και Engels.Το μανιφέστο εμπεριέχει συνοπτικά την αντίληψη της ιστορίας μέσω της οποίας καθοδηγούνται οι σοσιαλιστές. Μάλιστα, όπως το θέτει ο Marx «το κράτος το οποίο κυριαρχείται από το κεφάλαιο αποτελεί έναν μηχανισμό εκμετάλλευσης των εργαζομένων και παράλληλα διατήρησης των κεφαλαιοκρατών στην εξουσία».
Το «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος» δημοσιεύτηκε το 1848.Σε αυτό ο Marx και ο Engels προτείνουν την έναρξη μιας επανάστασης κατά της κεφαλαιοκρατικής τάξης.Όπως υποστηρίζουν αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την δημιουργία εργατικών κομμάτων τα οποία και θα προχωρήσουν στην επανάσταση.Σε αυτό το σημείο θα προκύψουν τρία διαδοχικά στάδια.Στο πρώτο στάδιο,θα οδηγηθούμε στη δικτατορία του προλεταριάτου δηλαδή των μισθωτών εργατών,στο οποίο οι κοινωνικές τάξεις και η ιδιοκτησία των ατόμων θα καταργηθούν.Έπειτα,στο δεύτερο στάδιο,θα ακολουθήσει η «κοινωνικοποίηση»των μέσων παραγωγής και η αναγνώριση δικαιωμάτων προκειμένου να οικοδομηθεί το σοσιαλιστικό κράτος δηλαδή μια νέα κοινωνία.Στο τρίτο και τελικό στάδιο,μπορεί πλέον να προκύψει η κομμουνιστική κοινωνία.Στη κοινωνία αυτή,το κράτος και το δίκαιο παύουν να υπάρχουν καθώς δεν υπάρχει ανάγκη ρύθμισης των κοινωνικών σχέσεων και θέσπισης δικαιωμάτων.Στη κομμουνιστική κοινωνία,οι σχέσεις ρυθμίζονται αυτόματα και το άτομο διαθέτει πλήρη ελευθερία.
Στο «Κομμουνιστικό Μανιφέστο» σύμφωνα με τον Marx η αστική τάξη χρησιμοποιεί τους θεσμούς του κράτους για την πραγμάτωση των συμφερόντων της.Ένα παράδειγμα αποτελεί η εκπαίδευση και η θρησκεία οι οποίες όπως κρίνει έχουν ως στόχο την «καθοδήγηση» των πολιτών σε μια κατάσταση «ψεύδους».Ο Marx,εστιάζει με τον τρόπο αυτό,στη λειτουργία και την ιστορική εξέλιξη του συστήματος και όχι στη συμπεριφορά των ατόμων είτε της αστικής τάξης είτε των εργατών.Εξάλλου,αφήνει να εννοηθεί ότι η συγκεκριμένη κατάσταση δεν συνιστά αποκλειστικό λάθος της αστικής τάξης η οποία εκμεταλλεύεται την τάξη των εργατών.Οι κεφαλαιοκράτες ακολουθούν μονάχα την πορεία την οποία η ιστορία και λογική τους υποδεικνύει.
Για να κατανοήσει κανείς το όλο οικοδόμημα των Marx και Engels είναι απαραίτητο να ανατρέξει στις σοσιαλιστικές θεωρίες καθώς με την συνδρομή του μανιφέστου ο σοσιαλισμός αναδείχθηκε σε επιστήμη.Οι σοσιαλιστικές θεωρίες ασκούν κριτική στον φιλελευθερισμό και αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην αντίληψη τους όσον αφορά το άτομο.Ειδικότερα,το άτομο διαθέτει συγκεκριμένη θέση, σε συγκεκριμένο χώρο(κοινωνία) και χρόνο,σε αντίθεση με τον φιλελευθερισμό ο οποίος παραθέτει μια πιο αφηρημένη αντίληψη γύρω από την έννοια του ατόμου.
Το έργο των Marx και Engels είναι το πρώτο κείμενο επιστημονικού κομμουνισμού μέσα στο οποίο η πάλη των τάξεων νοείται ως μια διαδικασία κοινωνικής εξέλιξης,ενθαρρύνοντας την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας από την εργατική τάξη.Οφείλει να τονιστεί ότι η λενινιστική θεωρία και πρακτική ήταν μια δοκιμή του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» στην πραγματική ζωή, πέρα από οποιαδήποτε θεωρητική διάσταση.Το μανιφέστο μας παρέχει μια συνολική εικόνα του πως η πρόοδος/εξέλιξη και η «βαρβαρότητα»,δύο έννοιες χωρίς καμία νοηματική
συνάφεια αποτελούν τελικά παράμετροι αλληλένδετοι.
Πηγές:
- https://www.komep.gr/m-article/KOMMOYNISTIKO-MANIFESTO-ISTORIKO-FILOSOFIKI-ANALYSI-KAI-POLITIKO-PROSKLITIRIO/
- Karl, M., Friedrich, E. (1976). Μανιφέστο Κομμουνιστικού Κόμματος. Σύγχρονη Εποχή.
- Kenneth N., and Jan W. Van Deth. (2017). Συγκριτική Πολιτική.
- Νέδα Αθ.Κανελλοπούλου-Μαλούχου. (2013). Ευρωπαϊκός Συνταγματικός Πολιτισμός. Με ορισμένες τροποποιήσεις (πρόκειται για σημειώσεις απο μάθημα με τον συγκεκριμένο τίτλο).
Ο Αρθρογράφος
