ΓΙΑΤΙ ΤΟΣΟ BULLYING ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ;
Τον τελευταίο καιρό ακούμε συνέχεια για περιστατικά σχολικού εκφοβισμού σε δημόσια και ιδιωτικά σχολεία. Το περιβάλλον το οποίο υποτίθεται πως διαμορφώνει τις αξίες και τις γνώσεις των παιδιών έχει πια μετατραπεί σε ναρκοπέδιο όπου οι αδύναμοι και συνεσταλμένοι μαθητές δεν επιβιώνουν. Η σχολική τσάντα δεν κουβαλά μόνο βιβλία, αλλά μαχαίρια, σουγιάδες, αεροβόλα. Ακούμε περιστατικά όπου μαχαιρώνονται μαθητές, προσπαθούν να τους κάψουν τα μαλλιά, τους τυλίγουν με πετονιές.. Ανέκαθεν υπήρχαν περιστατικά bullying στα σχολεία, όμως τα τελευταία χρόνια παρά την ενημέρωση, το φαινόμενο έχει αυξανόμενη τάση.
Ο σχολικός εκφοβισμός μπορεί να είναι:
- λεκτικός, με την εμφάνιση υβριστικών σχολίων, προσβολών και απειλών. Συχνά ο θύτης ‘αστειεύεται’ ταπεινώνοντας το θύμα και κάνοντάς το να νιώθει ένα τίποτα (π.χ. αν δεν κάνεις αυτό που θα σου πω θα το πληρώσεις, είσαι άχρηστος, είσαι άσχημη…). Όσο το θύμα δεν αντιδρά, συνήθως οι προσβολές συνεχίζονται και η κατάσταση χειροτερεύει.
- κοινωνικός, μέσα από την διάδοση άσχημων φημών, την καταστροφή προσωπικών αντικειμένων και την απομόνωση από το σύνολο της ομάδας.
- σωματικός, με ξυλοδαρμούς, χτυπήματα, κλωτσιές τα οποία συνήθως εντείνονται και μπορούν να καταλήξουν μέχρι και στο νοσοκομείο.
- ηλεκτρονικός, με την αποστολή απειλητικών μηνυμάτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το ανέβασμα προσωπικών φωτογραφιών ή βίντεο.
Ο θύτης είναι συνήθως ένα παιδί με επιθετικές τάσεις. Τον κατακλύζει η δύναμη της εξουσίας και μπορεί εύκολα να χειραγωγήσει τους άλλους. Συνήθως συγκαταλέγεται ανάμεσα στα δημοφιλή παιδιά του σχολείου. Έρευνες διαπιστώνουν πως συχνά οι θύτες προέρχονται από μία οικογένεια μέσα στην οποία έχουν βιώσει παραμέληση και βία. Τα παιδιά από μικρή ηλικία μιμούνται τους γονείς και παίρνουν παραδείγματα από αυτούς. Αν έχουν μάθει να ζουν μέσα σε ένα βίαιο οικογενειακό κλίμα, το θεωρούν φυσιολογικό. Η παραμέληση που αντιμετωπίζουν στο σπίτι, τα κάνει να αναζητούν έναν τρόπο να μην περνούν απαρατήρητα στο σχολείο. Δυστυχώς, επιλέγουν τον λάθος τρόπο.
Το θύμα είναι συνήθως ένα παιδί το οποίο δεν βρίσκεται στον μέσο όρο επιδόσεων της σχολικής τάξης. Είτε είναι αρκετά αδύναμο μαθησιακά, είτε άριστος μαθητής. Ο εκφοβισμός ξεκινά αρχικά με βάση την σχολική του επίδοση (π.χ. είσαι άχρηστος, είσαι φυτό…). Δεν έχει θάρρος και το γεγονός πως είναι ένα συνεσταλμένο και ήσυχο παιδί το κάνει ‘εύκολη λεία’ στα μάτια του θύτη. Οι απειλές και ο λεκτικός εκφοβισμός συχνά οδηγούν στον σωματικό. Δυστυχώς, πρέπει να συμβεί κάτι πολύ σοβαρό για να μιλήσει σε κάποιον εκπαιδευτικό ή στους γονείς του. Είναι τρομοκρατημένο και προτιμά να αποφύγει το σχολείο από το να μιλήσει και να ‘εξαγριώσει’ τους θύτες (π.χ. αν μιλήσεις θα δεις τι θα πάθεις / τι θα σου κάνουμε). Πέρα από τον θύτη και το θύμα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και ο παρατηρητής. Οφείλει να ενημερώσει άμεσα τους υπεύθυνους και να γίνει σύμμαχος και ‘ασπίδα’ μπροστά στο παιδί που έχει υποστεί σχολικό εκφοβισμό. Ο παρατηρητής που βλέπει και δεν μιλά είναι συνένοχος.
Πρέπει να σταματήσουμε να κάνουμε τα στραβά μάτια στα φαινόμενα αυτά. Σήμερα είναι ο συμμαθητής σου, αύριο μπορεί να βρίσκεσαι εσύ στην θέση του. Πόσο άσχημο είναι να ξέρεις πως άνθρωποι γύρω σου γνωρίζουν τι συμβαίνει και δεν κάνουν κάτι; Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να βρίσκονται δίπλα στους μαθητές τους, όχι μόνο μέσα στην τάξη αλλά και στο προαύλιο του σχολείου. Οι γονείς να αποτελούν θετικά πρότυπα για τα παιδιά τους, να συζητούν και να παρατηρούν τυχόν αλλαγές στην συμπεριφορά, άρνησή τους να πάνε στο σχολείο και σημάδια πάνω τους. Χρειάζεται ομαδική συνεργασία και ενσυναίσθηση για τον περιορισμό του φαινομένου και την αναβάθμιση του σχολικού περιβάλλοντος σε έναν χώρο όπου η διαφορετικότητα δεν θα αποτελεί εμπόδιο και όλοι οι μαθητές θα νιώθουν ασφαλείς.
Πηγές
https://cears.edu.gr/bullying/
Ο Αρθρογράφος
