ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΜΕΣΑ: ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΜΟΙΒΗ

​

Τα κοινωνικά μέσα έχουν ενισχυτικό χαρακτήρα. Η χρήση του ενεργοποιεί το κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου, απελευθερώνοντας την ντοπαμίνη, μια «αίσθηση καλής χημικής ουσίας» που συνδέεται με ευχάριστες δραστηριότητες όπως το σεξ, τα τρόφιμα και η κοινωνική αλληλεπίδραση. Οι πλατφόρμες έχουν σχεδιαστεί για να είναι εθιστικές και σχετίζονται με άγχος, κατάθλιψη, ακόμη και σωματικές παθήσεις. 
Σύμφωνα με το ερευνητικό κέντρο Pew, το 69% των ενηλίκων στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν κοινωνικά μέσα. Αυτό θέτει μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού σε αυξημένο κίνδυνο να αισθάνεται άγχος, κατάθλιψη ή άρρωστος από τη χρήση των κοινωνικών μέσων.
Αλλά τι κάνει του χρήστες να επανέρχονται για περισσότερα ακόμη και όταν μπορεί κυριολεκτικά να τους κάνουν αν αισθάνονται άρρωστοι; 
«Όταν το αποτέλεσμα είναι απρόβλεπτο, η συμπεριφορά είναι πιο πιθανό να επαναληφθεί», λέει ο Sperling. «Σκεφτείτε έναν κουλοχέρη: εάν οι παίχτες του παιχνιδιού ήξεραν ότι δεν θα επρόκειτο να κερδίσουν χρήματα παίζοντας το παιχνίδι, τότε δεν θα έπαιζαν ποτέ. Η ιδέα μιας πιθανής μελλοντικής ανταμοιβής διατηρεί τα μηχανήματα σε χρήση. Το ίδιο ισχύει και για ιστότοπους κοινωνικών μέσων. Κάποιος δε ξέρει πόσες επισημάνσεις «μου αρέσει» σε ποιόν θα «αρέσει» η εικόνα και πότε θα λάβει τη φωτογραφία. Το άγνωστο αποτέλεσμα και η πιθανότητα ενός επιθυμητού αποτελέσματος μπορούν να κρατήσουν τους χρήστες αφοσιωμένους με τους ιστότοπους» (Grieveetal., 2016). 
Για την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και την αίσθηση ότι ανήκουν στους κοινωνικούς τους κύκλους, οι άνθρωποι δημοσιεύουν περιεχόμενο με την ελπίδα να λάβουν θετικά σχόλια. Συνδυάστε αυτό το περιεχόμενο με τη δομή της πιθανής μελλοντικής  ανταμοιβής και λαμβάνετε μια συνταγή για τον συνεχή έλεγχο των πλατφόρμων. 
Κατά την ανασκόπηση της κοινωνικής δραστηριότητας των άλλων, οι άνθρωποι τείνουν να κάνουν συγκρίσεις όπως ΄΄Μου άρεσαν τόσες πολλές αρέσει όσο κάποιος άλλος’’  ή ΄΄Γιατί δεν άρεσε η ανάρτηση μου σε αυτό το άτομο, αλλά το έκανε αυτό το άλλο άτομο; Αναζητούν επικύρωση στο διαδίκτυο που χρησιμεύει ως υποκατάστατο της ουσιαστικής σύνδεσης που διαφορετικά θα μπορούσαν να κάνουν την πραγματική ζωή. 
Ο FOMO – ο φόβος της απώλειας – παίζει επίσης ρόλο. Εάν όλοι οι άλλοι χρησιμοποιούν ιστότοπους κοινωνικών μέσων και αν κάποιος δε συμμετέχει, υπάρχει ανησυχία ότι θα χάσουν αστεία, συνδέσεις ή προκλήσεις. Οι ελλείπουσες εμπειρίες μπορούν να δημιουργήσουν άγχος και κατάθλιψη. Όταν  οι χρήστες κοιτάζουν στο διαδίκτυο και βλέπουν ότι αποκλείονται από μια δραστηριότητα, μπορεί να επηρεάσει τις σκέψεις και τα συναισθήματα και φυσικά να τα επηρεάσει.
Μια Βρετανική μελέτη του 2018 συνδέει τη χρήση των κοινωνικών μέσων με τη μείωση, τη διακοπή και τον καθυστερημένο ύπνο, η οποία σχετίζεται με κατάθλιψη, απώλεια μνήμης και κακή ακαδημαϊκή απόδοση. Η χρήση κοινωνικών μέσων μπορεί να επηρεάσει τη σωματική υγεία των χρηστών ακόμη και πιο άμεσα. Οι  ερευνητές γνωρίζουν ότι η σύνδεση μεταξύ του μυαλού και του εντέρου μπορεί να μετατρέψει το άγχος και την κατάθλιψη σε ναυτία, πονοκεφάλους, μυϊκή ένταση και τρόμο (Savage, 2004).

Πηγές:
Grieve R, Watkinson J. The psychological benefits of being authentic on Facebook. Cyberpsychol Behav Soc Netw. 2016;19(7):420–5.
Savage J. Does viewing violent media really cause criminal violence? A methodological review. Aggress Violent Behav. 2004;10(1):99–128.
*Η Μετάφραση έγινε από την διαχειριστική ομάδα των Κοινωνικών Γραφημάτων