Γυναίκα, έτος 2022
Ίσως πολλές γυναίκες, παγιδευμένες μεταξύ στοιβών ρούχων και μαγειρικών σκευών, να είχαν κάποτε σκεφτεί: “Ίσως κάποια μέρα, πολλά χρόνια αφότου εμείς αποχωρίσουμε από την προβλέψιμη βάρδια της ζωής μας, να υπάρχουν γυναίκες ελεύθερες. Ίσως, πολύ μακριά, μετά το μακρινό 2000, το 2022, ας πούμε, να υπάρχουν γυναίκες δημιουργοί, επιχειρηματίες, μητέρες-εργαζόμενοι. Γυναίκες που επιλέγουν συνειδητά κάθε ρόλο που καλούνται να έχουν στην ζωή. Που φωνάζουν για τα αιτήματά τους κοιτάζοντας ευθεία στα μάτια αντί να ψελλίζουν. Που κυκλοφορούν ντυμένες όπως θέλουν, ό,τι ώρα θέλουν, με όποιον θέλουν. Και είναι ασφαλείς. Που κάνουν σεξ από επιθυμία και όχι γιατί εκτελούν “συζυγικά καθήκοντα”-στην Ελλάδα, έως το 2006, αυτή η μορφή σεξουαλικής κακοποίησης ήταν σύννομη (Κάτσος, 2019). Που λένε σταθερά “έχω περίοδο”, χωρίς να κρύβουν σερβιέτες στα μανίκια και χωρίς αυτό να συνδέεται με την τρέχουσα διάθεσή τους, και κυρίως με νεύρα και γοργές συναισθηματικές μεταπτώσεις.
Που δεν χρωστάνε απολογία επειδή δεν επιθυμούν να γίνουν μητέρες. Που δεν δίνουν σε κανέναν αναφορά για τα σώματά τους και το τι αποφάσεις λαμβάνουν για αυτά. Που κυκλοφορούν με ή χωρίς τρίχες επειδή νιώθουν εντάξει με την εκάστοτε επιλογή τους. Που μπορούν ελεύθερα να χωρίσουν και να πάνε ασφαλείς σπίτι τους, χωρίς να γίνουν πρωτοσέλιδο ως “θύματα εγκλήματος πάθους”. Που μπορούν-ακόμα και τότε-να νιώσουν ελεύθερες και όχι “ένοχες κοντής φούστας και έντονου μακιγιάζ”, ένοχες γιατί “αυτές το προκάλεσαν”. Που το “όχι” σημαίνει “όχι” και όχι “προσπάθησε να με πείσεις”. Γιατί δεν υπάρχει πράξη βίας χωρίς συναίνεση (;!) και γιατί στον βωμό σαθρών αντιλήψεων, πληρώνουν μόνιμα ένα ‘εισιτήριο’ επειδή είναι γυναίκες”.
Και μια σειρά από “πρέπει” αρχίζουν από κούνιας και πολλές φορές συνεχίζουν ως το αμφιθέατρο, κι ακόμα παραπέρα. Πρέπει να είσαι όμορφη, ιδανικά μονίμως περιποιημένη- αλλά φυσικά όχι πολύ ώστε να μην προκαλείς. Πρέπει να είσαι ευγενική, προσιτή, βοηθητική-αλλά όχι πολύ, μην πιάσουν και κορόιδο μια αβοήθητη γυναίκα. Πρέπει να είσαι ανεξάρτητη αλλά ταυτόχρονα, μην ξεχάσεις να οριστείς μέσα από μια αρρενωπότητα, γιατί έτσι θα είσαι πλήρης. Μην ξεχάσεις επίσης να παντρευτείς μέχρι τα τριάντα αλλιώς θα φροντίσουμε να στο ρωτάμε σε κάθε γάμο, οικογενειακό τραπέζι, ακόμα και απλή αυθόρμητη συζήτηση.
Δείχνε τα συναισθήματά σου για να είσαι αληθινή-αλλά όχι πολύ αυθόρμητα, μην είσαι δραματική. Άμα κλάψεις, να ξέρεις είσαι αδύναμη. Εντάξει, μην νευριάζεις τόσο, είσαι υστερική. Γιατί είσαι τόσο σκληρή και συναισθηματικά ψυχρή; Έχεις εντελώς αρρενωπά χαρακτηριστικά. Γίνε γυναίκα. Και πρόσεξε και την στάση σου. Μην κορδώνεσαι γεμάτη αυτοπεποίθηση-μη σκύβεις κιόλας γιατί αίρεται η θηλυκότητα. Θα βάλεις και δεύτερο κομμάτι; Θα παχύνεις! Να δούμε ποιος θα σε πάρει… Αποφάσισες να κάνεις μακρά καριέρα; Πώς θα διαιωνιστεί το σόι; Θέλεις να γίνεις μάνα; Ποιος θα σου πληρώνει τα έξοδα; Θέλεις και τα δύο; Καλά, αυτό δεν γίνεται. Εγώ στην ηλικία σου…
Και σχεδόν φεύγει το 2022, κι εμείς εδώ. Βήματα μπροστά, απέραντες επιλογές, μίλια μακριά από στερεοτυπικούς ρόλους και όρια. Αλλά έχουμε πολύ-πάρα πολύ-ακόμα δρόμο. Έναν συνεχή αγώνα. Να φτάσει μέχρι τις γενιές του 3022 που θα ευγνωμονούν τις γυναίκες του 2022 που δεν χειροκρότησαν σαθρές αποφάσεις, δεν σιώπησαν στην βία της διπλανής πόρτας, δεν φίλησαν χέρια που πρωτύτερα είχαν υπογράψει περιοριστικούς νόμους για το αυτονόητο, το σώμα μας.
Για όποι@ θα ήθελε να το δει και γραπτό, κι επειδή προσωπικά δεν θα βαρεθώ ποτέ να το γράφω:
- Είμαστε εδώ και είναι όμορφο να το κάνουμε λεκτικά σαφές στους γύρω μας ότι όποι@ χρειαστεί κάτι, μπορούμε να του διαθέσουμε έστω την διαθεσιμότητά μας.
- Δεν είμαστε φερέφωνα στερεοτύπων/διακρίσεων/ανταγωνισμών, επειδή ίσως κάπου, κάποτε το είδαμε να συμβαίνει ή μας το έμαθαν. Άλλωστε, είμαστε πολλά παραπάνω από όσα μας έμαθαν.
- Δεν χρωστάς καμία απολογία για την οποιαδήποτε απόφαση σου. Ακόμα και για το γεγονός ότι δεν θέλεις να πάρεις μια απόφαση.
- Είναι εντάξει (ό,τι κι αν είναι αυτό που σε απασχολεί). Είναι εντάξει ακόμα και το ίδιο το γεγονός ότι σε απασχολεί.
- Σαν γυναίκα του 2022, θα μου άρεσε να ξέρεις ότι είναι αισιόδοξα όμορφο το πόσα ακόμα έχουμε να κάνουμε για την αμοιβαία εξέλιξή μας. Και ας νιώσουμε μια πρώτη νίκη όταν δούμε πιο ευοίωνα πρωτοσέλιδα. Όταν πια η διπλανή μας είναι ένα ακόμα “άτομό μας” κι όχι μία ακόμα “ας πρόσεχε”.
Πηγές
Κάτσος, Κ. (2019). Κλινική ιατροδικαστική εξέταση: μελέτη των σωματικών κακώσεων σε περιστατικά καταγγελθείσας σωματικής βίας (Doctoral dissertation, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σχολή Επιστημών Υγείας. Τμήμα Ιατρικής. Τομέας Κλινικοεργαστηριακός. Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. https://doi.org/10.12681/eadd/46325.
Ο Αρθρογράφος
