ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ Ο ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Η συμβουλευτική είναι μια μορφή «θεραπείας ομιλίας» (Woolfe, Dryden & Strawbridge, 2003). Η συμβουλευτική είναι η διαδικασία οικοδόμησης σχέσεων με άτομα που τα ενδυναμώνουν να επιτύχουν ψυχική υγεία και ευεξία, εκπαίδευση και επαγγελματικούς στόχους (Burnard, 2005). Είναι μια συνεργασία μεταξύ του συμβούλου και του πελάτη. Σαν επιστήμη η συμβουλευτική ευδοκίμησε ιδιαιτέρως τις τελευταίες δεκαετίες (Nelson-Jones, 2008). Οι συμβουλευτικές δεξιότητες είναι ένας συνδυασμός αξιών, ηθικής, γνώσης και επικοινωνιακών δεξιοτήτων που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της συναισθηματικής υγείας και ευημερίας ενός άλλου ατόμου. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι άλλο αποτελεί η συμβουλευτική και άλλο η ψυχοθεραπεία. Ενώ ο ρόλος της συμβουλευτικής και της ψυχοθεραπείας μπορεί να φαίνεται αλληλένδετος, διαφέρουν σε διάφορα επίπεδα (Van Deurzen, 2012). Ο ρόλος ενός συμβούλου είναι να επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα προβλήματα, βοηθώντας σας να κάνετε αλλαγές στη ζωή σας και ενισχύοντας την ευημερία σας. Οι σύμβουλοι ειδικεύονται σε ορισμένους τομείς όπου απαιτούνται οι γνώσεις και οι μέθοδοί τους. Για παράδειγμα, συμβουλές θλίψης και πένθους, συμβουλές γάμου ή συμβουλές εθισμού. Η ψυχοθεραπεία ασχολείται περισσότερο με την αναδιάρθρωση της προσωπικότητας και να βοηθήσει στην ανάπτυξη βαθιάς αντίληψης και να επιφέρει βαθύτερες αλλαγές (Howe, 1993).
Ένας σύμβουλος είναι ένας εκπαιδευμένος, αντικειμενικός επαγγελματίας με τον οποίο μπορεί κάποιος να δημιουργήσει μια θεραπευτική και εμπιστευτική σχέση. Είναι εκπαιδευμένοι να προσφέρουν διαφορετικούς τύπους βοήθειας, έχοντας ο καθένας το δικό του στυλ θεραπείας (Culley & Bond, 2011). Η συμβουλευτική μπορεί να είναι διαφόρων τύπων, συγκεκριμένα, ατομική συμβουλευτική που εστιάζει στην ψυχική υγεία και την ανάπτυξη του ατόμου, ομαδική συμβουλευτική που επικεντρώνεται στην ομαδική αλληλεπίδραση, συμβουλευτική γάμου που επικεντρώνεται στην υπέρβαση των συγκρούσεων μεταξύ ζευγαριών και στη δημιουργία ισχυρότερης σχέσης.
Οι σύμβουλοι χρησιμοποιούν μερικές αποτελεσματικές συμβουλευτικές δεξιότητες που τους βοηθούν να ακούσουν και να κατανοήσουν τον πελάτη πιο αποτελεσματικά. Οι δεξιότητες θα μπορούσαν να είναι είτε η δημιουργία σχέσεων, η ακρόαση ενεργητικών ή ακόμη και η μη λεκτική επικοινωνία. Υπάρχουν αρκετές συμβουλευτικές τεχνικές, δεξιότητες και διαδικασίες που χρησιμοποιούν οι σύμβουλοι στον πελάτη για μια καλύτερη συμβουλευτική διαδικασία. Οι σύμβουλοι παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της εκπαίδευσης, της σταδιοδρομίας, της ψυχικής υγείας και της ευεξίας των πελατών τους. Μια σχέση συνεργασίας που χτίζεται μεταξύ του συμβούλου και του πελάτη που δίνει τη δυνατότητα στον πελάτη να επιτύχει τους στόχους του/της καλείται επαγγελματική συμβουλευτική.
Ρόλος και δεξιότητες συμβούλου
Επικοινωνιακές Δεξιότητες
Η ικανότητα που πρέπει να διαθέτει κάθε σύμβουλος είναι να διαθέτει εξαιρετικές δεξιότητες επικοινωνίας. Πρέπει να είναι σε θέση να μεταφέρει τις σκέψεις, τις ιδέες και τις πεποιθήσεις με σαφήνεια προς τον πελάτη. Έχοντας εξαιρετικές δεξιότητες επικοινωνίας βοηθά το σύμβουλο να απεικονίσει τις σκέψεις και τις ιδέες με πολύ καλύτερο τρόπο από τους άλλους. Η επικοινωνία είναι το κλειδί, εάν δεν είναι ο σύμβουλος σε θέση να μεταφέρει τις ιδέες και τις σκέψεις του στον πελάτη, μπορεί να αφήσει μια παρεξήγηση στο μυαλό του πελάτη και συνεπώς να προκληθεί δυσφορία (Nelson-Jones, 2015).
Αποδοχή
Ένας πετυχημένος σύμβουλος δεν πρέπει να κρίνει τον πελάτη. Η αποδοχή είναι το κλειδί για την απόκτηση εμπιστοσύνης και τη δημιουργία διαπροσωπικών σχέσεων με τον πελάτη. Εάν ο πελάτης αισθάνεται ότι τον κρίνουν οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, θα χάσει την εμπιστοσύνη του προς το πρόσωπο αυτό. Οι πελάτες θα αγαπήσουν τον σύμβουλο αν είναι ανοιχτός, δεν κριτικάρει και αποδέχεται τα πάντα (Geldard & Geldard, 2005).
Χτίσιμο καλών σχέσεων
Για να δημιουργηθεί γρήγορα μια σχέση με τον πελάτη και να δημιουργηθούν ισχυρές σχέσεις με τον πελάτη, πρέπει ο σύμβουλος να διαθέτει μεγάλες διαπροσωπικές δεξιότητες. Πρέπει να είναι σε θέση να εμφυσήσει εμπιστοσύνη στον εαυτό του από τον πελάτη δίνοντάς του αμέριστη προσοχή. Όταν παρακολουθεί ο σύμβουλος μια συνεδρία, πρέπει να είναι σε θέση να αφιερώσει όλη την προσοχή του στον πελάτη και να αποφύγει κάθε απόσπαση της προσοχής του, έτσι ώστε να υπάρχει ευκολία στη δημιουργία σχέσεων με τους πελάτες (Nelson-Jones, 2015).
Ικανότητες επίλυσης προβλημάτων
Οι πελάτες έρχονται σε έναν σύμβουλο με τα προβλήματά τους έχοντας εμπιστοσύνη ότι αυτός μπορεί να δώσει λύσεις για αυτούς. Αυτή λοιπόν η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων είναι η πιο βασική δεξιότητα που πρέπει να έχει κάθε καλός σύμβουλος. Ένας σύμβουλος πρέπει να είναι σε θέση να εντοπίσει τα προβλήματα των πελατών του και να δώσει τη σωστή και ακριβή λύση σε αυτό. Έχοντας εξαιρετικές δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων βοηθά να δυναμώσει η εμπιστοσύνη από τους πελάτες.
Αυτογνωσία
Η ικανότητα του συμβούλου να κοιτάξει μέσα του και να προσδιορίσει τις δικές του ψυχολογικές ανάγκες και επιθυμίες ονομάζεται αυτογνωσία. Για να γίνει κάποιος ένας επιτυχημένος σύμβουλος πρέπει να είστε σε θέση να κυριαρχήσει στην τέχνη της αυτογνωσίας. Αυτό βοηθά να αποτρέψει τα προσωπικά του ζητήματα να επηρεάσουν αυτά των πελατών. Η αποτελεσματικότητα του συμβούλου μπορεί εύκολα να επηρεαστεί από την αυτογνωσία.
Ενεργός ακροατής
Ένας σύμβουλος πρέπει να είναι πολύ καλός ακροατής για να γίνει ένα επιτυχημένος σύμβουλος (Geldard & Geldard, 2005). Πρέπει να ακούσει τον πελάτη με υπομονή και να σκεφτεί τα προβλήματα του με ήρεμο μυαλό και μετά να πει οτιδήποτε. Πρέπει συνεπώς να αφήνει τον πελάτη να τελειώσει πρώτος αυτό που λέει. Το να είναι κάποιος ενεργός ακροατής είναι η βασικό στοιχειό για μια καλή σχέση συμβούλου-πελάτη.
Ένας πραγματικά καλός σύμβουλος ενσωματώνει όλες τις πτυχές της αποτελεσματικής συμβουλευτικής πρακτικής αναπτύσσοντας αριστοτεχνικά τη θεραπευτική συμμαχία (Geldard & Geldard, 2005), ενσταλάζοντας την ελπίδα, επικεντρώνοντας γρήγορα σε εφικτούς στόχους, επιλέγοντας με σύνεση πρακτικές που βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία, μεγιστοποιώντας τις ευκαιρίες αλλαγής εκτός συνεδρίας και παρακολουθεί συνεχώς τον κάθε πελάτη για να βεβαιωθεί ότι τα οφέλη από τη θεραπεία διατηρούνται πολύ μετά τον τερματισμό αυτής της σχέσης (Hough, 2006).
Βιβλιογραφικές Αναφορές:
- Burnard, P. (2005). Counselling skills for health professionals. Nelson Thornes.
- Culley, S., & Bond, T. (2011). Integrative counselling skills in action. Sage.
- Geldard, K., & Geldard, D. (2005). Practical counselling skills: an integrative approach. Macmillan International Higher Education.
- Hough, M. (2006). Counselling skills and theory. Hodder Arnold.
- Howe, D. (1993). On being a client: Understanding the process of counselling and psychotherapy. Sage.
- McLeod, J. (2014). Doing research in counselling and psychotherapy. Sage.
- Nelson-Jones, R. (2008). Introduction to counselling skills: Text and activities. Sage.
- Nelson-Jones, R. (2015). Basic Counselling Skills: A Helper′ s Manual. Sage.
- Van Deurzen, E. (2012). Existential counselling & psychotherapy in practice. Sage.
- Woolfe, R., Dryden, W., & Strawbridge, S. (Eds.). (2003). Handbook of counselling psychology. Sage.
Ο Αρθρογράφος
