ΚΟΡΟΝΟΙΟΣ:ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ
Το χρονικό:
Τον Δεκέμβριο του 2019, το Υπουργείο Υγείας της Κίνας ανακοίνωσε την εμφάνιση κρουσμάτων ενός άγνωστου έως τότε υιικού φορτίου που θεωρείτο ότι προκαλούσε πνευμονία στην πόλη Wuhan. Το κινεζικό κράτος έλαβε τα απαραίτητα μέτρα. Στις 9 Ιανουαρίου 2020 ανακοίνωσαν ότι επρόκειτο για νέο στέλεχος κορωνοϊού 2019-nCoV (ΕΟΔΥ, 2020). Η ακριβής ορολογία του ιού καθώς έχει γίνει μεγάλη συζήτηση, σύμφωνα με τον Μπαμπινιώτη (2020) ο ιός κανονικά ονομάζεται κορων-ιός, επειδή το β΄συνθετικό αρχίζει από φωνήεν. Όμως, αν γραφτεί έτσι, μπορεί να προφέρεται με συνίζηση της τελευταίας συλλαβής κο-ρω-νιός (π.χ Ρω-μιός). Επομένως, για λόγους ασφάλειας είναι προτιμότερο να δημιουργηθεί με το συνδετικό φωνήεν -ο που έχουν τα περισσότερα σύνθετα, όταν το β΄συνθετικό αρχίζει από σύμφωνο: κορων-ο-ϊός, (π.χ ειρην-ο-ποιός).
Αρχικά, ο ιός εντοπίστηκε στην αγορά θαλασσινών Huanan, με το 66% των εργαζομένων να είναι θετικοί με αποτέλεσμα το κλείσιμο της αγοράς την 1η Ιανουαρίου του 2020 (Yi-Chia et al., 2020). Ωστόσο, η επιδημία δεν ήταν δυνατό να περιοριστεί, όπως ήταν αναμενόμενο χιλιάδες άνθρωποι προσβλήθηκαν σε όλο τον πλανήτη. Καθώς η διασπορά του ιού άρχιζε να παίρνει μεγάλες διαστάσεις, η επικέντρωση της επιστημονικής και όχι μόνο κοινότητας στράφηκε σε αυτό το γεγονός. Η νόσος COVID-19 χαρακτηρίστηκε πανδημία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στις 11 Μαρτίου 2020 (WHO, 2020). Έκτοτε η πανδημία:
- έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και έως τις 03/03/21
- έχουν καταγραφεί πάνω από 114.428.211 επιβεβαιωμένα κρούσματα και
- 2.543.755 θάνατοι από COVID-19 παγκοσμίως, εκ των οποίων οι 871.340 στην Ευρώπη (Διονυσακοπούλου, 2021).
Συμπτώματα:
Ο νέος κορωνοϊός-2019 ονομάστηκε SARS-CoV-2 (Severe Acute Respiratory Syndrome Corona Virus 2), ενώ η ασθένεια που το προκαλεί ονομάζεται COVID-19 (Corona Virus Disease-2019). Ανήκει στους βήτα-κορωνοϊούς που συνήθως προκαλούν το κοινό κρυολόγημα, ωστόσο αυτός έχει εξαπλωθεί παγκοσμίως, επηρεάζοντας με τρόπο πρωτόγνωρο:
- Τα συστήματα υγείας.
- Την οικονομία και
- Την καθημερινή ζωή όλων των ανθρώπων (Ciotti et al., 2019).
Τα συμπτώματα της λοίμωξης COVID-19 εμφανίζονται μετά από μια περίοδο επώασης περίπου 5 ημερών, ενώ η περίοδος από την έναρξη των συμπτωμάτων COVID-19 έως το θάνατο φαίνεται ότι κυμαίνεται σε 14 ημέρες. Αυτή η περίοδος εξαρτάται από την ηλικία του ασθενούς και την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα κατά την έναρξη της νόσου COVID-19 είναι ο:
- Πυρετός.
- Βήχας και
- Κόπωση.
Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Πονοκέφαλο.
- Αιμόπτυση.
- Διάρροια.
- Δύσπνοια.
- Μυαλγία και
- Λεμφοπενία (Rothan et al., 2020).
Μετάδοση:
Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω της αναπνευστικής οδού με σταγονίδια από το φτέρνισμα, το βήχα ή την εκπνοή. (Koh et al, 2020). Οι έρευνες και τα επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι οι πιθανότητες προσβολής από τον νέο ιό ενισχύονται όσο αυξάνεται η ηλικία. Τα παιδιά σε σχέση με τον ιό προσβάλλονται ηπιότερα. Αντίθετα, άτομα:
- ηλικίας άνω των 70 ετών και αυτών
- που πάσχουν από άλλα σοβαρά υποκείμενα νοσήματα παρουσιάζουν μεγαλύτερη συμπτωματολογία (Petrilli et al., 2020).
Lockdown και μέτρα:
Στην συνέχεια, θα δούμε τις αλλαγές που έχει επιφέρει η πανδημία στον τρόπο της καθημερινής μας ζωής και ποιους τομείς της κοινωνίας επηρεάζει μέχρι και σήμερα (Σελίδα Υγείας, 2020).
1η Καραντίνα (Μάρτιος – Μάιος 2020)
Η κοινωνία άρχισε να μετράει τις ‘’πληγές’’ της στους τομείς της (Υγείας, Εκπαίδευσης, Δημόσιων & Ιδιωτικών Υπαλλήλων, Εταιρειών, Επιχειρήσεων, Τουρισμού, Εστίασης κλπ..) Οι πολίτες έπρεπε να μείνουν μέσα στο σπίτι τηρώντας όλα τα απαιτούμενα μέτρα (κυκλοφορία – πρωινές ώρες).
- Αναστάλθηκαν όλες οι κανονικές άδειες του προσωπικού των νοσοκομείων (ΕΣΥ).
- Δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
- Προσλήψεις νοσηλευτών και γιατρών.
- Ανεστάλησαν όλες οι εκπαιδευτικές εκδρομές και μετακινήσεις.
- Ακυρώθηκαν όλες οι καρναβαλικές εκδηλώσεις – εκπαιδευτικές εκδρομές.
- Εξ αποστάσεως εκπαίδευση των σχολείων για όλες τις τάξεις.
- Κλείσιμο όλων των εμπορικών κέντρων (καφετέριες, μπαρ, μουσεία, αθλητικές εγκαταστάσεις, εστιατόρια, ταχυδρομεία, κούριερ).
- Ωστόσο, παρέμεναν ανοικτά οι φούρνοι, οι ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας, τα φαρμακεία και τα σουπερμάρκετ καθώς και αγαθά πρώτης ανάγκης.
- Επήλθε το πρόστιμο 300 ευρώ και απαγόρευση των δημόσιων συναθροίσεων (<10 ατόμων).
- Κλείσιμο συνόρων και πτήσεων.
- Κλείσιμο ξενοδοχειακών μονάδων.
Σταδιακή Χαλάρωση Μέτρων (Μάιος – Οκτώβριος 2020)
- Στις 4 Μαΐου: Υποχρεωτική αποστολή SMS (13033).
- Συμπλήρωση γραπτής άδειας (έξοδος).
- Χρήση μάσκας σε (κλειστούς χώρους, ΜΜΜ).
- Δημιουργία ΜΕΘ αποκλειστικά για τη φροντίδα ασθενών.
- Ατομική Άθληση, Ναοί.
2η Καραντίνα (Νοέμβριος 2020 – σήμερα)
Πιο αυστηρά μέτρα με απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 18:00 έως τις 21:00 το βράδυ και μετά.
- Υποχρεωτική χρήση μάσκας παντού.
- Απρίλιος 2021: προσπάθεια επαναλειτουργίας της κοινωνίας με μεγάλη προσοχή.
Κορονοϊός και ψυχολογική κατάσταση:
Όσον αφορά την ψυχολογία των ανθρώπων η καραντίνα έπαιξε καταλυτικό ρόλο. Οι άνθρωποι κλεισμένοι στα σπίτια σε όλο τον κόσμο, επέφερε ψυχικά νοσήματα από ήπια όπως:
- Μελαγχολία.
- Αρνητισμό.
- Απαισιοδοξία.
- Φόβο.
μέχρι πιο σοβαρά όπως:
- Κατάθλιψη.
- Κρίσεις πανικού και
- Αυτοκτονίες (Merchant, 2020).
Απαιτούνται ερευνητικά δεδομένα για την ανάπτυξη τεκμηριωμένων στρατηγικών με σκοπό τη μείωση των αρνητικών ψυχολογικών επιπτώσεων και ψυχιατρικών συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της επιδημίας (Wang et al., 2020). Στην Ελλάδα, παρότι έχει ξεκινήσει μία σημαντική ερευνητική δραστηριότητα αναφορικά με την πανδημία, δεν υπάρχουν ακόμα καταγεγραμμένα στοιχεία για τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία (Patsali et al., 2020).
Οι «Αρνητές»:
Αυτό που έχει προκαλέσει η πανδημία είναι ο διχασμός ανάμεσα στους νέους. Είναι αποδεδειγμένο ότι η όλη κατάσταση έχει οδηγήσει τον καθένα από εμάς ανεξαρτήτου ηλικίας και φύλου στην αμφισβήτηση, στον φόβο, στην διχόνοια και στις υπερβολικές αντιδράσεις όσον αφορά την διαχείριση και την αντιμετώπιση της πρωτόγνωρης αυτής συνθήκης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση της παραπληροφόρησης, μια μορφή συνομωσίας από μια μερίδα ανθρώπων είτε χαμηλού είτε υψηλού μορφωτικού και κοινωνικού επιπέδου. Οι λεγόμενοι «αρνητές» προσπαθούν μέσω της δυναμικής του διαδικτύου και των κοινωνικών δικτύων να στρέψουν ενάντια τους συμπολίτες τους με την πρόφαση ότι πίσω από την πανδημία κρύβονται οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, ότι ο ιός δεν είναι τόσο επικίνδυνος όσο διαδίδουν τα ΜΜΕ. Επιπλέον, μεγάλος «θόρυβος» γίνεται για την δυσχερή απόφαση των γιατρών στις ΜΕΘ για το ποιούς θα κρατήσουν στην ζωή ή όχι (Jelnov, 2020).
Πρόληψη
- Χρήση μάσκας
- Πλύσιμο χεριών (τουλάχιστον για 20’’)
- Κοινωνικές αποστάσεις (τουλάχιστον 2 μ.)
- Αποφυγή αγγίγματος προσώπου με ακάθαρτα χέρια
- Σωματική άσκηση #κοινωνικά γραφήματα
Θεραπεία:
Ως την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του κορονοιού και των μεταλλάξεών του η επιστημονική κοινότητα σε συνεργασία με διάφορες χώρες του κόσμου ανέπτυξαν την δημιουργία και χορήγηση εμβολίων σε όλον τον κόσμο με αποτέλεσμα από τον Δεκέμβριο του 2020 που ξεκίνησαν οι εμβολιασμοί στους ηλικιωμένους και στις ευπαθείς ομάδες μέχρι και σήμερα, να θεωρείται η μοναδική λύση επισήμως για την εξάλειψη της πανδημίας. Στην Ελλάδα, η Ευσταθία Καμπισιούλη, νοσηλεύτρια ΜΕΘ στο Νοσοκομείο Ευαγγελισμός, ήταν ο πρώτος άνθρωπος που εμβολιάστηκε στις 27 Δεκεμβρίου του 2020 και μετά συνεχίστηκαν οι εμβολιασμοί. (Πρώτο Θέμα, 2020). Ενδεικτικά εμβόλια που κατασκεύασαν οι φαρμακευτικές εταιρίες είναι της Pfizer, Johnson & Johnson, AstraZeneca και Moderna. (Centers For Disease Control and Prevention, 2021).
Κλείνοντας, η ουσιαστική αναζήτηση για την υγεία του πληθυσμού είναι η τήρηση των κανόνων υγείας, σχεδιασμός παρεμβάσεων και δράσεων που θα είναι αποτελεσματικές και ικανές να ανταποκριθούν στις νέες ανάγκες που δημιουργούνται, τόσο σε επίπεδο πρόληψης όσο και σε επίπεδο αντιμετώπισης. Η πανδημία Covid-19 θέτει την επιστημονική κοινότητα σε εγρήγορση για την άμεση επαναφορά της κανονικότητας και εξειδικευμένης διερεύνησης είναι απαραίτητες για να ανταποκριθούμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στην απαιτητική αυτή κατάσταση, πάντα με σεβασμό στη ζωή και τον άνθρωπο.
Πηγές:
- Centers For Control Disease And Prevention. (2021, April, 3). Ανακτήθηκε από https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/vaccines/different-vaccines.html
- Ciotti, M., Angeletti, S., Minieri, M., Giovannetti, M., Benvenuto, D., Pascarella, S. & Ciccozzi, M. (2019). COVID-19 outbreak: an overview. Chemotherapy, 64(5-6), 215-223.
- Jelnov, P. (2020) : Confronting COVID-19 Myths: Morbidity and Mortality, GLO Discussion Paper, No. 516
- Koh, W. C., Naing, L., Chaw, L., Rosledzana, M. A., Alikhan, M. F., Jamaludin, S. A., & Wong, J. (2020). What do we know about SARS-CoV-2 transmission? A systematic review and meta-analysis of the secondary attack rate and associated risk factors. PloSone
- Merchant RM. (2020).Evaluating the potential role of social media in preventive health care. JAMA.
- Patsali, M. E., Mousa, D. P. V., Papadopoulou, E. V., Papadopoulou, K. K., Kaparounaki, C. K., Diakogiannis, I., & Fountoulakis, K. N. (2020). University students’ changes in mental health status and determinants of behavior during the COVID-19 lockdown in Greece. Psychiatry research
- Petrilli, C. M., Jones, S. A., Yang, J., Rajagopalan, H., O’Donnell, L. F., Chernyak, Y., & Horwitz, L. I. (2020). Factors associated with hospitalization and critical illness among 103 patients with COVID-19 disease in New York City. MedRxiv.
- Rothan, H. A., & Byrareddy, S. N. (2020). The epidemiology and pathogenesis of coronavirus disease (COVID-19) outbreak. Journal of autoimmunity
- Wang, C., Pan, R., Wan, X., Tan, Y., Xu, L., Ho, C. S., & Ho, R. C. (2020). Immediate psychological responses and associated factors during the initial stage of the 2019 coronavirus disease (COVID-19) epidemic among the general population in China. International journal of environmental research and public health
- WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19. (2020) Ανακτήθηκε από: https://www.who.int/directorgeneral/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-mediabriefing-on-covid-19—11-march-2020
- Yi-Chia, W., Ching-Sunga, C., & Yu-Jiuna, C. (2020). The outbreak of COVID-19. An overview. J Chi Med Asso, 83(3), 217-220.
- Εμβολιάστηκε Ο Κυριάκος Μητσοτάκης: «Χαμογελάμε Κάτω Από Τις Μάσκες Μας». (2020, Δεκέμβριος 27). Ανακτήθηκε από https://www.protothema.gr/greece/article/1078940/sto-attiko-o-mitsotakis-gia-na-emvoliastei/
- Διονυσακοπούλου, Σ. (2021). Οι ψυχολογικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 στο γενικό πληθυσμό στην Ελλάδα. Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Αθήνα.
- Η επίσημη ιστοσελίδα ενημέρωσης για τα μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική Κυβέρνηση για τον νέο κορονοϊό: Σελίδα Υγείας.(2020). Ανακτήθηκε από https://covid19.gov.gr/ygeiacovid19/
- Ημερήσια έκθεση ΕΟΔΥ. (2020). Ανακτήθηκε από: https://eody.gov.gr/wpcontent/uploads/2020/03/covid-gr-daily-report-20200321.pdf
- Μπαμπινιώτης, Γ. (2020). Κινεζικός ιός: κορωνΑϊός ή κορωνΟϊός ή κορωνιός; Ανακτήθηκε (χ.η)από https://www.babiniotis.gr/lexilogika/leksilogika-2/467-kinezikos-ios-koronaios-i-koronoios-i-koronios
- COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6
- Πληροφορίες για τον Κορονοιό από το Υπουργείο Υγείας της Ελληνικής Κυβέρνησης https://www.pio.gov.cy/coronavirus/
https://www.youtube.com/watch?v=HW94_9rdtg8
Ο Αρθρογράφος
