Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ
ΑΝΑ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ
Η ίδια η φιλοσοφία αποτελώντας διαχρονικά μια βασική πτυχή του πνευματικού πολιτισμού και της επεξεργασίας διαφόρων αφαιρετικών νοητικών παραμέτρων, υπήρξε ήδη από την περίοδο της Αρχαιότητας ένα είδος εργαλείου, με το οποίο κάποιοι στοχαστές επιχείρησαν να προσφέρουν απαντήσεις σε μια σειρά πτυχών της ανθρώπινης ζωής. Πτυχές συνυφασμένες, για παράδειγμα, με την πολιτική ζωή, με την φύση και τα διάφορα φαινόμενά της, με τις θετικές επιστήμες ή με την ηθική, τη θρησκεία, την τέχνη κλπ. Στην διάρκεια της πρώτης χιλιετίας της ανθρώπινης ιστορίας, ως την εποχή της έλευσης του Χριστιανισμού, μπορούμε να αντιληφθούμε το ότι επιχειρήθηκε η παροχή απαντήσεων σε όλα τα μεγάλα ερωτήματα του ανθρώπινου γένους (Jacobson, 2015).
Αντίστοιχα στην πορεία, είναι ενδεικτικό, πως μέσα από την έλευση του Χριστιανισμού, η φιλοσοφική σκέψη θα εστιάσει ειδικότερα στην προσπάθεια της ανάλυσης και κοσμοθεωριακής προσέγγισης μιας σειράς συγκεκριμένων παραμέτρων, όπως:
- Η καλοσύνη
- Η αλήθεια
- Η σχέση μεταξύ του καλού και του κακού
- Η παρουσία και επιρροή του Θεού στις ζωές των ανθρώπων
- Το νόημα της ανθρώπινης ζωής σε συνάρτηση με το θείον
- Η ζωή και ο θάνατος (Jacobson, 2015).
Η έλευση εν τω μεταξύ των νεώτερων χρόνων (μετά τον 15ο προς 16ο αιώνα) θα σημαδευτεί και με την σταδιακή ανάδυση στο χώρο της φιλοσοφίας, μιας σειράς θεωρητικών φιλοσοφικών σχημάτων. Σχημάτων που φαίνεται να απομακρύνονται εν μέρει από τον παραδοσιακό τρόπο προσέγγισης της πραγματικότητας, των ανθρώπων και του κόσμου, έναν τρόπο, ο οποίος είχε τροφοδοτηθεί μέσα από το ιδεολογικό και κοσμοθεωριακό πλαίσιο της Εκκλησίας κατά την εποχή του Μεσαίωνα (μέσω του έργου και της σκέψης θεολόγων – στοχαστών, όπως ο Θωμάς Ακινάτης). Μέσα από την επιρροή του Ευρωπαϊκού διαφωτισμού εξάλλου στην πορεία, θα αναδειχθεί μια σειρά κορυφαίων στοχαστών, όπως οι:
- Χομπς
- Λοκ
- Ιμμάνουελ Καντ
- Καρτέσιος
Μέσω των παραπάνω φιλοσόφων είναι ενδεικτικό, πως αναδύεται ένα πλέγμα φιλοσοφικών αναλύσεων που είναι συνδεδεμένες με πεδία, όπως αυτό της πολιτικής ζωής, αλλά και της ηθικότητας του βίου. Στην περίπτωση του Καντ, επί παραδείγματι, αναδεικνύεται η σημασία του Φυσικού Νόμου που λειτουργεί παράλληλα ως εργαλείο για την ανάδυση της ηθικότητας στον ανθρώπινο βίο (Fieser, 2000).
Στην πορεία, και συγκεκριμένα κατά την περίοδο ειδικότερα μετά τον 19ο αιώνα, η φιλοσοφία θα συνεχίσει να ενδιαφέρεται μεν για τομείς και πεδία συνυφασμένα με την ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως η πολιτική, ή ακόμα και η διάσταση της ανθρώπινης σεξουαλικότητας, επίσης η εκπαίδευση, θέματα, με άλλα λόγια, τα οποία, περισσότερο ή λιγότερο, είχαν απασχολήσει μια πληθώρα στοχαστών ήδη από την εποχή της αρχαιότητας. Εδώ ωστόσο, όπως φαίνεται από το παράδειγμα στοχαστών, σαν τον Σαρτρ ή τον Ζαν Κοκτώ, θα προβληθεί πλέον ως την εποχή μας ένα πλέγμα νέων προσεγγίσεων και τρόπων ανάλυσης που συνδέονται με παραμέτρους, όπως το υποσυνείδητο.
Πηγές:
Fieser J., (2000). Moral Philosophy through the ages, Oxford: Oxford University Press
Jacobson E. (2015). Philosophy across the ages, in Humanities and Policy, Volume 24, Issue 1: 37 -38
https://www.youtube.com/watch?v=B6NwA7YcUtA
Ο Αρθρογράφος
