ΓΙΑΤΙ ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΗΡΩΙΔΑ;
Γράφει η Ελένη Προύντζου
Κατά την παιδική μας ηλικία, όλοι έχουμε διαβάσει κάποια κλασικά παραμύθια και έχουμε παρακολουθήσει τις αντίστοιχες ταινίες τους. Ειδικά εμείς τα κορίτσια μεγαλώσαμε με το πρότυπο της πριγκίπισσας. Η σύνηθης πλοκή: μια κοπέλα σε κατάσταση κινδύνου που την σώζει ένας πρίγκιπας, ερωτεύονται, παντρεύονται και ζουν ευτυχισμένοι στο κάστρο τους. Το υποσυνείδητο νόημα των ιστοριών: «Θα έρθει ένας πρίγκιπας να σας σώσει από την όποια δυστυχία και τα όποια προβλήματά σας. Απλά περιμένετε.». Ας δούμε, λοιπόν, κάποια κλασικά παραμύθια που ακολουθούν αυτό το σενάριο.
Αρχικά, η Σταχτοπούτα και η Ραπουνζέλ είναι δύο κοπέλες που μεγαλώνουν με την κακιά μητριά τους σε αντίξοες συνθήκες. Είναι θύματα ψυχολογικής βίας και κακομεταχείρισης, εγκλωβισμένα στο σπίτι και ονειρεύονται την ελευθερία τους. Συναντούν τον πρίγκιπά τους, ο οποίος τις ερωτεύεται και τις σώζει από την επώδυνη καθημερινότητά τους. Από την άλλη μεριά, η Χιονάτη έχει να αντιμετωπίσει το μίσος και τον φθόνο της δικιάς της μητριάς, η οποία προσπαθεί να την δολοφονήσει. Η Χιονάτη στην προσπάθειά της να σωθεί ζητάει την βοήθεια των 7 νάνων, στο σπίτι των οποίων διαμένει. Ωστόσο, η κακιά μητριά προσπαθεί για ακόμα μια φορά να την δολοφονήσει. Μεταμφιέζεται σε μια γριά γυναίκα και δίνει στη Χιονάτη ένα δηλητηριώδες μήλο, τον οποίο την σκοτώνει. Όχι για πολύ όμως. Οι νάνοι τοποθετούν την «νεκρή» Χιονάτη σε ένα γυάλινο φέρετρο, την βλέπει ένας πρίγκιπας, της δίνει το φιλί της ζωής και δια μαγείας η Χιονάτη ξυπνάει.Το φιλί της ζωής, το οποίο αντιπροσωπεύει το φιλί της αληθινής αγάπης, δίνεται και από έναν πρίγκιπα στην Ωραία Κοιμωμένη, η οποία, αν και πρωταγωνίστρια, έχει πιο παθητικό ρόλο στην ταινία.
Οι παραπάνω κλασικές ταινίες είναι μόνο κάποιες από τις ταινίες που παρουσιάζουν αυτό το πρότυπο γυναίκας. Μια γυναίκα αθώα, αφελής, που εμπιστεύεται τους πάντες, μια γυναίκα παθητική και καθόλου δυναμική, η οποία έχει την ανάγκη του πρίγκιπα για να μεταμορφωθεί σε πριγκίπισσα και να ζήσει μια ευτυχισμένη ζωή. Μια γυναίκα που αν και φαινομενικά έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της ιστορίας, είναι απλά μια μαριονέτα, την οποία ελέγχουν οι άλλοι. Μικρές όλες θέλαμε να γίνουμε μια πριγκίπισσα, μη συνειδητοποιώντας ότι με αυτό τον τρόπο δίνουμε την συγκατάθεσή μας σε μια παθητική στάση και στην αναμονή του τέλειου πρίγκιπα με το άσπρο άλογο.
Το καλό είναι ότι οι καιροί έχουν αλλάξει και αυτό φαίνεται μέσα από τις παιδικές ταινίες, οι οποίες παρουσιάζουν δυναμικές γυναίκες που κυνηγούν τα όνειρά τους. Όνειρα τα οποία δεν σχετίζονται με την ερωτική αγάπη. Πρόκειται για γυναίκες που δεν ακολουθούν τους παραδοσιακούς κανόνες της κοινωνίας τους, αλλάζουν τα δεδομένα και γίνονται οι ηρωίδες του παραμυθιού τους.
Κάποιες ταινίες οι οποίες προβάλλουν τέτοια γυναικεία πρότυπα και τις οποίες θα σας πρότεινα είναι:
- Μουλάν – Μια δυναμική γυναίκα η οποία εγκαταλείπει τα καθιερωμένα γυναικεία πρότυπα, μεταμφιέζεται σε άνδρα και παίρνει την θέση του ηλικιωμένου πατέρα της στον πόλεμο, προκειμένου και να τον προστατεύσει και να διατηρήσει την τιμή της οικογένειάς της.
- Brave – Η Μέριντα είναι μια ατίθαση πριγκίπισσα, η οποία δεν θέλει να ακολουθήσει τον παραδοσιακό δρόμο της παντρειάς. Στην προσπάθειά της να αποφύγει την καθορισμένη από τους άλλους μοίρα, εμπλέκεται σε επικίνδυνες καταστάσεις, θέτοντας σε κίνδυνο και την οικογένειά της. Κάνει τα πάντα, λοιπόν, για να τους σώσει.
- Moana – Η Βαϊάνα (Moana) αναλαμβάνει να σώσει το χωριό της στην αρχαία Πολυνησία. Παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα της, ξεκινάει ένα μακρινό ταξίδι για να βρει τον ημίθεο Maui και να τον πείσει να επιστρέψει την καρδιά της θεότητας Te-fiti, την οποία έκλεψε. Με αυτό τον τρόπο θα προστατεύσει το περιβάλλον και κατ’επέκταση το χωριό της και την οικογένειά της.
- Ζωούπολη – Η Τζούντι Χοπς είναι ένα κουνέλι που δεν θέλει να ακολουθήσει την οικογενειακή αγροτική επιχείρηση. Ακολουθεί το δικό της όνειρο που είναι να γίνει αστυνομικός στην αστική Ζωούπολη, πράγμα ασυνήθιστο για ένα κουνέλι, αφού οι υπόλοιποι αστυνομικοί είναι ζώα πιο δυνατά και ισχυρά. Η Τζόυντι, προσπαθώντας να αποδείξει την αξία της, εμπλέκεται σε περίεργες και επικίνδυνες καταστάσεις, δημιουργώντας αναπάντεχες φιλίες.
- Ψυχρά και ανάποδα (Frozen) – Η Έλσα και η Άννα είναι δύο αδερφές, πριγκίπισσες της Αρεντέλλας. Μόλις πεθαίνουν οι γονείς τους, η Έλσα πρέπει να αναλάβει τα καθήκοντα της βασίλισσας. Όμως, η Έλσα έχει ένα μυστικό. Μπορεί να δημιουργεί πάγο. Οι δυνάμεις της αποκαλύπτονται και φεύγει τρέχοντας από το παλάτι. Η Άννα προσπαθεί να την βρει, ώστε να γυρίσουν μαζί στο σπίτι τους. Πρόκειται για ιστορία γεμάτη περιπέτεια και ασπρόσμενες συναντήσεις. Μια ιστορία που εξυμνεί την αδερφική αγάπη ως ανώτερη της ερωτικής αγαπής.
Βλέποντας αυτές τις ταινίες, ένα κορίτσι θα αναρωτηθεί «Γιατί να γίνω πριγκίπισσα και όχι ηρωίδα;». Το νόημα είναι να καταλάβει ότι εκείνη είναι η ηρωίδα του παραμυθιού της, δεν χρειάζεται να περιμένει την σωτηρία της από κανέναν. Μπορεί να αναλάβει τα ηνία της ζωής της και να κυνηγήσει τα όνειρά της, όσο ασυμβατικά και αν φαίνονται!
Ο Αρθρογράφος
