«Η ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΕ ΤΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ»

Το παρακάτω άρθρο αποτελεί παρουσίαση εργασίας στα πλαίσια του μαθήματος «Κοινωνική ανθρωπολογία 2» του Παντείου Πανεπιστήμιου με κύριο ερώτημα : «ποιά είναι η αντιμετώπιση της κοινωνίας στο άκουσμα μίας γυναικοκτονίας;».  Στο τέλος της παρουσίασης μας, δάκρυα έτρεχαν από τα πρόσωπα γυναικών και κατ’ επέκταση γονέων. Η πλειονότητα του κοινού εντυπωσιάστηκε με το θάρρος που βρήκαμε για να προσεγγίσουμε ένα τόσο σκληρό και συνάμα σύγχρονο θέμα.

Μία γυναικοκτονία που σόκαρε το πανελλήνιο και όχι μόνο . Καρολάιν τ’όνομά της. Μία νεαρή κοπέλα και μητέρα εντοπίστηκε νεκρή με το μωρό της να αναπνέει στο άψυχο σώμα, επάνω  στην αγκαλιά της. Εν τέλει, άλλη μία δολοφονημένη από τα χέρια αυτού που κάποτε αγάπησε. Μπορεί η αγάπη να σκοτώσει άραγε;

Πολλοί δεν δέχονται τον όρο γυναικοκτονία , προτού όμως τον κατακρίνετε ας τον ορίσουμε. Γυναικοκτονία είναι η δολοφονία μίας γυναίκας από ερωτικό σύντροφο και ο θάνατος της ως αποτέλεσμα πρακτικής που είναι επιβλαβής . Ως ερωτικός σύντροφος νοείται πρώην ή νυν σύζυγος ή σύντροφος , ανεξάρτητα από το αν ο/η δράστης/στρια έχει μοιραστεί ή μοιράζεται ίδια κατοικία με το θύμα. Συμπληρωματικά, το 30% των γυναικών έχει υποστεί σεξουαλική κακοποίηση από τον σύντροφο. Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της αποτελούν η ανεργία,  κατάχρηση ουσιών, οι ψυχικές ασθένειες και οι διαταραχές της συμπεριφοράς. Ως επι το πλείστον, οι αιτίες είναι οικονομικές, κοινωνικές και ατομικές στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η ζήλια, η χαμηλή αυτοπεποίθηση, ατομική κατωτερότητα, η μαθημένη απο την οικογένεια συμπεριφορά, και η αίσθηση της ιδιοκτησίας, δηλαδή η πεποίθηση του ανήκειν.

Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από την Diana Russell( φεμινίστρια και συγγραφέα) το 1976.  Η γυναικοκτονία εμπεριέχεται στην κατηγορία εγκλημάτων των ανθρωποκτονιών, η οποία έχει ως  εσχάτη ποινή την ισόβια κάθειρξη , σύμφωνα με το άρθρο 229 του ποινικού κώδικα. Συνεπώς , τι άλλη τιμωρία μπορεί να υποστεί ένας γυναικοκτόνος; Αυτό κρατάει την κοινωνία μας στην μη αποδοχή αυτού του όρου που η σημάσια του χρήζει συμβολική. Πριν τον αναιρέσουμε πάντως αξίζει να σκεφτούμε ποιός τελικά βγάζει τους νόμους…

Επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε κινήματα που όχι μόνο τερματίζουν την βία, αλλά δημιουργούν μία κοινωνία βασισμένη στην ριζοσπαστική ελευθερία, την αμοιβαία ευθύνη και την παθιασμένη αμοιβαιότητα. Σε αυτή την κοινωνία απώτερος σκοπός είναι η  ασφάλεια να μην βασίζεται στη βία ή στην απειλή της βίας. Είναι αναγκαίο να βασίζεται σε μία συλλογική δέσμευση για την εγγύηση της επιβίωσης και της φροντίδας όλων των λαών. Το me too αποτελεί ένα κοινωνικό κίνημα που επιδιώκει την κοινή δικαιοσύνη, που βασίζεται στην ενδυνάμωση των γυναικών και όχι μόνο, μέσω της ενσυναίσθησης – αλληλεγγύης ιδίως μέσα από βιωματικές ιστορίες. Το μήνυμα του κινήματος είναι οτι η σιωπή δεν εξαλείφει την βία . Γνωρίζουμε οτι η πλειονότητα των δραστών στον κόσμο δεν είναι στην φυλακή, μπορεί να μην βρεθούν και ποτέ. Περπατούν ανάμεσα μας , είναι μέλη της οικογένειας μας , φίλοι μας, κατέχουν κυβερνητικές θέσεις και δημιουργούν τους νόμους που ισχυρίζονται οτι θα φέρουν τους άλλους υπόλογους.

 Ήταν Μάιος του 2021 όταν το μόνο που έπαιζε στα κανάλια και καταγραφόταν σε άρθρα, ήταν ο θάνατος αυτής της κοπέλας. Σε όλο αυτό το διάστημα ο λαός διατύπωνε τις δικές του απόψεις. Αρχικά, συγκλονίστηκε στο άκουσμα ενός ξαπλωμένου μωρού επάνω στη νεκρή μάνα και απορούσε «με τι ψυχή μπόρεσε να το κάνει αυτό ο δολοφόνος;». Μέσα από τις φωτογραφίες του ανδρόγυνου ακούγοταν τα σχόλια «τι ταιριαστο ζευγάρι», «πόσο χαμογελαστή η κοπέλα». Εν τέλει, αυτό που χαρακτήριζε τη σχέση τους ήταν ο ναρκισσισμός. Όταν έκλειναν οι πόρτες του σπιτιού μόνο οι τοίχοι γνώριζαν τι πράγματι γινόταν, όπως και το ημερολόγιο της Καρολαίν που εντοπίστηκε αργότερα. Με δυσκολία πολλοί υποψιάστηκαν τον Μπάμπη ως δολοφόνο διότι έστησε ένα παιχνίδι το οποίο ήταν η κοινωνία μας .

Μέχρι και την τελευταία στιγμή (στην τελετή του θύματος) κρατούσε την ορφανή κόρη στην αγκαλιά του και συμπαραστέκοταν στους γονείς της αδικοχαμένης, φυσικά μπροστά από τις κάμερες. Κανείς δεν ήθελε να πιστέψει οτι ήταν αυτός πράγματι , γιατί όπως βλέπετε είχε το τέλειο προφιλ ένος άντρα, συμφωνα με τα δεδομένα της ελληνικής κοινωνίας: «Την δική του δουλειά, το δικό του σπίτι και τις δικές του οικονομίες». Έπειτα, αυτό που άφησε την κοινωνία άφωνη ήταν η σφαγή και το κρέμασμα του σκύλου. Μία πράξη που αποδεικνύει οτι αν μπορείς να σκοτώσεις ένα ζώο, μπορείς να σκοτώσεις και έναν άνθρωπο. Τέλος, πρέπει να διευκρινιστεί το γεγονός οτι η Ελλάδα στάθηκε επιρρεπής στην κατηγοριοποίηση και την κατάκριση μίας διαφορετικής εθνικότητας από την στιγμή που ο δράστης περιέγραψε ως θύτες αλλοδαπούς. Μαντέψτε, ήταν Έλληνας, πατέρας και πιλότος.

Είναι αξιοσημείωτο να συμπληρωθεί στο κείμενο ένα τραγούδι που ανακάλυψα έξι μήνες πριν από την γυναικοκτονία της Καρολάιν. Το τραγούδι ονομάζεται Caroline  και ανήκει στο ιταλικό συγκρότημα «maneskin». Tο τραγούδι αυτό απευθύνεται σε οποιαδήποτε γυναίκα νιώθει κυριαρχημένη, ανήμπορη. Είναι μία υπενθύμιση οτι ποτέ δεν είναι αργά να αρπάξεις τη ζωή από τα χέρια σου, πριν τελικά στην αρπάξει άλλος. Άλλωστε , η ζώη ανήκει στους επαναστάτες. Εάν ποτέ βρεθείς σε παρόμοια θέση, μην αφήσεις τη θάλασσα να σε καταπιεί και να θυμάσαι πως πάντα θα μπορείς να βγεις από μία πόρτα…

Και η Coraline κλαίει
Η Coraline είναι ανήσυχη
Η Coraline θέλει τη θάλασσα αλλά φοβάται το νερό
Και ίσως η θάλασσα να είναι μέσα της
Και κάθε λέξη είναι τσεκούρι
Μια πληγή στην πλάτη της
Σαν σχεδία που πλέει
Σε ένα φουσκωμένο ποτάμι
Και ίσως το ποτάμι είναι μέσα της

Αν ακούσεις καμπάνες να τραγουδούν

θα δεις την Coraline να κλαίει

Παίρνει την θλίψη των άλλων

Και την κουβαλάει μέσα της
Αλλά εκείνη ξέρει την αλήθεια

Το να προχωράς δεν είναι για όλους

Με την καρδιά χωρισμένη σε δυο μέρη

Είναι ήδη κρύα

Είναι παιδί αλλά νιώθει κάποιο βάρος και αργά ή γρήγορα θα σπάσει

Οι άνθρωποι θα πουν. “Δεν αξίζει τίποτα”

Δεν μπορεί καν να βγει από μια απλή πόρτα

Πηγές:

• Βρετανικό ντοκιμαντέρ της Καρολάιν
• ”what is abolition feminism,what is carceal feminism and what could without prisons look like?” https://ethicalunicorn.com/2021/03/26/what-is-abolition-feminism-what-is-carceral-feminism-what-could-a-world-without-prisons-look-like/
• Ημερίδα ανθρωποκτονία και γυναικοκτονία του Παντείου Πανεπιστημίου
• Συμμετείχαν επίσης : Βατούγιου Δανάη, Γαβριήλ Αναστασία