Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ (ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ, ΠΟΝΤΟΥ)
Η Γενοκτονία την Ελλήνων της Μικράς Ασία και του Πόντου, αποτέλεσε τον ξεριζωμό του Ελληνισμού εκείνων των περιοχών που είχαν παρουσία 3.000 περίπου χρόνων εκεί σε αυτές τις περιοχές. Η Γενοκτονία των Ποντίων ξεκίνησε το 1919 και είναι μέρος της ευρύτερης Γενοκτονίας των Ελλήνων Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που ξεκίνησε το 1913 και κράτησε μέχρι και την Καταστροφή της Σμύρνης το 1922.
Αρχικά στον Πρώτο Ελληνικό Αποικισμό που έγινε το 1.000π.Χ. περίπου, τρία Ελληνικά φύλα, έκαναν αποικίες σε όλα τα παράλια της Μικράς Ασίας ενώ στον Δεύτερο Ελληνικό Αποικισμό που έγινε από το 700π.Χ. και έπειτα ιδρύθηκαν οι πρώτες Ελληνικές πόλεις κράτη στην περιοχή του Πόντου. Κατά το 565π.Χ. περίπου η Λυδική Αυτοκρατορία με βασιλιά τον Κροίσο κατέλαβε τις πόλεις της Μικράς Ασίας και ένα μεγάλο μέρος του Πόντου. Στην συνέχεια όμως από το 547π.Χ. μέχρι και το 546π.Χ. ο Κύρος Β ο Μέγας κατέλαβε όλη την Λυδική Αυτοκρατορία ενώ το 499π.Χ. μέχρι και το 493π.Χ. έγινε η Ιωνική Επανάσταση που οι Πέρσες κατέστειλαν. Μετά από το 492π.Χ. μέχρι και το 479π.Χ. έγιναν οι Περσικοί πόλεμοι ενώ 2 αιώνες περίπου μετά ο Μέγας Αλέξανδρος έφερε ξανά την Μικρά Ασία και τον Πόντο στον Ελληνισμό. Από το 323π.Χ. μέχρι και το 90π.Χ. στις περιοχές αυτές υπήρξαν τα Ελληνιστικά Βασίλεια, όπως την Περγάμου και του Πόντου. Μετά έγιναν οι 3 Μιθριδατικοί πόλεμοι και μέχρι το 60π.Χ. όλος ο Πόντος και η Μικρά Ασία πέρασε στην κυριαρχία των Ρωμαίων.
Επιπρόσθετα από την Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία ή Αυτοκρατορία της Ρωμανίας, το γνωστό μας Βυζάντιο, καταλύθηκε από τους Σελτζούκους Τούρκους όλη η Μικρά Ασία αλλά τα ανακατέλαβαν πάλι οι Βυζαντινοί. Και το 1453μ.Χ. φτάνουμε στην Άλωση της Πόλης ενώ το 1461μ.Χ. έπεσε η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας στους Οθωμανού και μετά έχουμε την μακρά περίοδο της Τουρκοκρατίας. Επιπλέον οι Πόντιοι και γενικότερα οι Έλληνες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, έφτασαν να έχουν μέχρι και το 1900 τις 3 από τις 4 Κεντρικές Τράπεζες των Οθωμανών, αλλά και ένα μεγάλο μέρος του εμπορίου και ένα σημαντικό μέρος της αγοράς.
Το 1897 η Ελλάδα ηττήθηκε από την Οθωμανική αυτοκρατορία στον τότε πόλεμο, και το κλίμα απέναντι στους Έλληνες άρχισε να γίνεται πάλι αρνητικό. Κατά το 1908 έγινε το Κίνημα των Νεότουρκων που ζητούσε ισότητα, δικαιοσύνη για όλους στην Οθωμανική αυτοκρατορία ακόμα και για τους Χριστιανούς, και απαίτησε ο Σουλτάνος να έχει μειωμένες εξουσίες. Όμως πολλά θα αλλάξουν πάλι, με την ήττα των Οθωμανών από τους Ιταλούς (1911 – 1912) και την ήττα τους στους Βαλκανικούς Πολέμους. Τότε το κλίμα είναι πάρα πολύ αρνητικό απέναντι στους Έλληνες και στους Χριστιανούς της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και όλα ξεκίνησαν δυστυχώς το 1913 με την σφαγή πάνω από 100 Ελλήνων Χριστιανών από Τσέτες (ήταν Τούρκοι ένοπλοι ληστές και αντάρτες, εξοπλισμένοι από τους Νεότουρκους).
Το 1915 θα δημιουργηθούν τα Αμελέ Ταμπουρού, που ήταν τάγματα εργασίας για τους Οθωμανούς που έστελναν Έλληνες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας σε καταναγκαστική εργασία με άθλιες και απάνθρωπες συνθήκες. Άξιο αναφοράς είναι ότι έστελναν και μερικούς Αρμένιους και άλλους Χριστιανούς, μέχρι και το 1918 που διήρκησε ο Α Παγκόσμιος Πόλεμος. Μέχρι και το 1918 όπου η Οθωμανική αυτοκρατορία συνθηκολόγησε ηττημένη πλέον από την Ελλάδα, την Αγγλία και γενικότερα την Αντάντ, υπολογίζεται ότι πέθαναν 250.000 Έλληνες στα Αμελε Ταμπουρου από την εξάντληση και τις άσχημες συνθήκες.
Στις 19 Μαΐου ο Κεμάλ αποβιβάστηκε στην Σαμψούντα και τότε ξεκίνησε επίσημα η οργανωμένη εκτόπιση του Ελληνικού πληθυσμού στον Πόντο, και το ίδιο έτος σχηματίζει την Τουρκική Εθνικιστική Κυβέρνηση στην Άγκυρα. Την ίδια στιγμή είχε ξεκινήσει το τότε Ελληνοτουρκικός πόλεμος, με την αποβίβαση του Ελληνικού στρατού στην Σμύρνη, που τότε δόθηκε στην Ελλάδα για 5 χρόνια αρχικά και στην συνέχεια θα γινόντουσαν πάλι διαπραγματεύσεις με τις μεγάλες δυνάμεις, ειδικά την Αγγλία και την Γαλλία. Όμως ο Κεμάλ έφερε ένα ρεαλιστικό σχέδιο σε δύο μέρη που θα οδηγούσε στην πολιτική και διπλωματική επικράτηση του σε πρώτη φάση, στο μέτωπο της Μικράς Ασίας. Συνοπτικά το σχέδιο του ήταν να συσπειρώσει τους Τούρκους σε μίσος κατά των Χριστιανών και των Ελλήνων και να διαιρέσει τις μεγάλες δυνάμεις. Στο πρώτο μέρος πέτυχε, καθώς οι Τούρκοι ήταν ταπεινωμένοι από την ήττα τους στον Α ΠΠ και έβλεπαν τους Έλληνες και τους Αρμένιους να διεκδικούν εδάφη σε Μικρά Ασία, Πόντο και Ανατολία.
Στο δεύτερο μέρος ο Κεμάλ ευνοήθηκε από τον διχασμό που ακόμα υπήρξε στους Έλληνες και στο στράτευμα τους (σε Βενιζελικούς και Βασιλικούς) και ότι η Σοβιετική Ένωση ήταν ένας μεγάλος εχθρός για τους Άγγλους και τους Γάλλους, και η Ρωσική γεωπολιτική είχε αλλάξει πορεία. Έτσι ο Κεμάλ εγγυήθηκε από την μια στους Άγγλους, Ιταλούς και Γάλλους ότι η Τουρκία θα γίνει ένα κοσμικό δυτικού τύπου κράτος και όχι ξανά Οθωμανική αυτοκρατορία και από την άλλη εγγυήθηκε στην Σοβιετική Ένωση και την Βουλγαρία ότι θα είναι ένα εμπόδιο στις επιδιώξεις των Άγγλων, Γάλλων και Ιταλών στα Στενά και στην Μαύρη θάλασσα.
Το 1920 ο Βενιζέλος ηττήθηκε στις εκλογές, ενώ το 1921 ο Κεμάλ ηττήθηκε από τον Ελληνικό στρατό στην Μάχη στο Εσκι Σεχίρ Κιουτάχεια αλλά οι Έλληνες έχασαν με βαριές απώλειες και για τις δύο πλευρές. Και δυστυχώς το 1922 έγινε η Καταστροφή της Σμύρνης, αφού κατέρρευσε το Μέτωπο και έφυγε ο Ελληνικός στρατός.
Εν κατακλείδι από το 1913 μέχρι και το 1922 πέθαναν πάνω από 700.000 μέχρι 1.000.000 περίπου Έλληνες της Μικράς Ασίας, όπου μέσα σε αυτόν τον αριθμό συμπεριλαμβάνονται τα θύματα των Ελλήνων Ποντίων, τους Έλληνες που πέθαναν στην Σμύρνη και άλλους. Η Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου έχει αναγνωριστεί από πάνω από 31 χώρες του κόσμου μέχρι το 2023.
Πηγή:
Βιβλιογραφία:
1) Πόντος: Οι ρίζες μας – Μαρτυρίες Γενοκτονίας, Σταμπουλίδης Λ. Αναστάσιος, Εκδόσεις Ινφογνώμων (2018)
2) Η Σμύρνη φλέγεται, Θάνος Κονδύλης, Εκδόσεις Ψυχογιός (2022)
3) 22 ερωτήσεις και απαντήσεις για το ’22, Θάνος Μ. Βερέμης, Εκδόσεις Μεταίχμιο (2022)
4) Μικρασιατική Καταστροφή, 50 Ερωτήματα και Απαντήσεις, Άγγελος Συρίγος – Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Εκδόσεις Πατάκη (2022)
Ο Αρθρογράφος
