ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

Μας γράφει η Μαρία Μουζάκη
(Κοινωνιολόγος, Υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Κοινωνικής & Εκπαιδευτικής Πολιτικής – Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
(Κοινωνιολόγος, Υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Κοινωνικής & Εκπαιδευτικής Πολιτικής – Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Το 2019 και μετά από μία σειρά έντονων αντιπαραθέσεων και επιφυλάξεων, εντάχθηκε το μάθημα της Κοινωνιολογίας στα πανελλαδικά εξεταζόμενα μαθήματα για την εισαγωγή των μαθητών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, αντικαθιστώντας τη διδασκαλία των Λατινικών. Μία απόφαση που προσωπικά θεωρώ ότι άργησε αρκετά, ενώ η αντικατάσταση του μαθήματος εκ νέου από τα Λατινικά, μόνο αναχρονιστική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, ιδίως από τη στιγμή που η Κοινωνιολογία διδάσκεται στην πλειοψηφία των σχολών του 1ου Πεδίου, στις οποίες «κυριαρχούν» οι κοινωνικές επιστήμες.
Η σημασία της ωστόσο στη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα βρίσκεται στο αντικείμενό της. Πρόκειται για μία επιστήμη που μελετά το άτομο πάντα σε συνάρτηση με άλλα άτομα και κοινωνικές ομάδες, υποδεικνύοντας με αυτό τον τρόπο την επίδραση του κοινωνικού περιβάλλοντος στην ανθρώπινη φύση. Εξετάζει κριτικά και σφαιρικά την κοινωνική πραγματικότητα «βοηθώντας» τον άνθρωπο να κατανοήσει τις βαθύτερες αιτίες των κοινωνικών φαινομένων και να «απεγκλωβιστεί» από μοιραιολατρικές και στερεοτυπικές αντιλήψεις. Είναι εκείνη η επιστήμη, που χρησιμοποιείται καθημερινά από όλους τους πολίτες, όταν προσπαθούν να εξηγήσουν τα διάφορα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας και ανομίας. Αρκεί κάποιος, να θυμηθεί την έννοια της ανομίας στο έργο του Durkheim. Μία έννοια που έγινε αρκετά προσφιλής στην Ελλάδα της κρίσης, μέσα από εκτενή δημοσιογραφικά ρεπορτάζ, που προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν τις επιπτώσεις των μνημονιακών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των δεικτών αυτοχειρίας.
Στην πραγματικότητα, τα οφέλη που μπορεί να αποκομίσει κάποιος μαθητής από τη διδασκαλία αυτού του μαθήματος είναι πολυδιάστατα και πολυσύνθετα, έχοντας αντίκτυπο στη μετέπειτα κοινωνική του δράση. Ακριβώς αυτό θα πρέπει να σκέφτεται και ο μαθητής της τρίτης λυκείου, όπου σε λιγότερο από 2 εβδομάδες καλείται να εξεταστεί σε αυτό το μάθημα. Θα ήταν χρήσιμο να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στους θεωρητικούς που παρουσιάζονται στο βιβλίο, καθώς και στα Κεφάλαια εκείνα που αφορούν την εκπαίδευση, την υγεία και εργασία, την κοινωνική μεταβολή και φυσικά το κοινωνικό περιβάλλον, το πολιτικό πλαίσιο και δη την κοινωνικοποίηση. Θέματα που μπορούν να συνδυαστούν μεταξύ τους, με ανάλογη δυσκολία. Μην ξεχνάτε ότι είναι τελευταία χρονιά του μαθήματος, οπότε δεν μπορούν να υπάρχουν προβλέψεις, ενώ δεν αποκλείεται να «επαναληφθούν» κάποια θέματα, έστω και σε διαφορετική μορφή και διατύπωση.
Η σημασία της ωστόσο στη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα βρίσκεται στο αντικείμενό της. Πρόκειται για μία επιστήμη που μελετά το άτομο πάντα σε συνάρτηση με άλλα άτομα και κοινωνικές ομάδες, υποδεικνύοντας με αυτό τον τρόπο την επίδραση του κοινωνικού περιβάλλοντος στην ανθρώπινη φύση. Εξετάζει κριτικά και σφαιρικά την κοινωνική πραγματικότητα «βοηθώντας» τον άνθρωπο να κατανοήσει τις βαθύτερες αιτίες των κοινωνικών φαινομένων και να «απεγκλωβιστεί» από μοιραιολατρικές και στερεοτυπικές αντιλήψεις. Είναι εκείνη η επιστήμη, που χρησιμοποιείται καθημερινά από όλους τους πολίτες, όταν προσπαθούν να εξηγήσουν τα διάφορα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας και ανομίας. Αρκεί κάποιος, να θυμηθεί την έννοια της ανομίας στο έργο του Durkheim. Μία έννοια που έγινε αρκετά προσφιλής στην Ελλάδα της κρίσης, μέσα από εκτενή δημοσιογραφικά ρεπορτάζ, που προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν τις επιπτώσεις των μνημονιακών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των δεικτών αυτοχειρίας.
Στην πραγματικότητα, τα οφέλη που μπορεί να αποκομίσει κάποιος μαθητής από τη διδασκαλία αυτού του μαθήματος είναι πολυδιάστατα και πολυσύνθετα, έχοντας αντίκτυπο στη μετέπειτα κοινωνική του δράση. Ακριβώς αυτό θα πρέπει να σκέφτεται και ο μαθητής της τρίτης λυκείου, όπου σε λιγότερο από 2 εβδομάδες καλείται να εξεταστεί σε αυτό το μάθημα. Θα ήταν χρήσιμο να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στους θεωρητικούς που παρουσιάζονται στο βιβλίο, καθώς και στα Κεφάλαια εκείνα που αφορούν την εκπαίδευση, την υγεία και εργασία, την κοινωνική μεταβολή και φυσικά το κοινωνικό περιβάλλον, το πολιτικό πλαίσιο και δη την κοινωνικοποίηση. Θέματα που μπορούν να συνδυαστούν μεταξύ τους, με ανάλογη δυσκολία. Μην ξεχνάτε ότι είναι τελευταία χρονιά του μαθήματος, οπότε δεν μπορούν να υπάρχουν προβλέψεις, ενώ δεν αποκλείεται να «επαναληφθούν» κάποια θέματα, έστω και σε διαφορετική μορφή και διατύπωση.










