ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΔΥΣΚΟΛΕΣ;
Πολλές φορές αναρωτιέμαι … γιατί οι ανθρώπινες σχέσεις είναι τόσο δύσκολες; Ξέρω ότι φαίνεται μία πολύ τετριμμένη ερώτηση, όμως σκεφτείτε το λίγο. Έχουμε καταναλώσει άφθονο χρόνο σαν άνθρωποι, για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, μέσω της ψυχολογίας, της φιλοσοφίας, της τέχνης … κι όμως, στην ουσία παραμένει αναπάντητο. Κι όταν λέω αναπάντητο, εννοώ πως όσες απαντήσεις κι αν έχουν δοθεί μέσω των φιλοσοφικών επιστημών για την ανθρώπινη φύση, στην πράξη, δηλαδή στην καθημερινή μας ζωή, δεν φαίνεται να μπορούν να εφαρμοσθούν. Κι αυτό μπορούμε να το διαπιστώσουμε, αν κοιτάξουμε γύρω μας.
Σε κάθε κύκλο, κάθε ανθρώπου παρατηρούνται: ζευγάρια που χωρίζουν, φιλίες που χαλάνε, επαγγελματικές σχέσεις που είναι συνήθως δυσάρεστες, οικογένειες που αντιμετωπίζουν προβλήματα επικοινωνίας και ούτω καθεξής. Και δεν είναι τυχαίο. Συμβαίνει διότι απλώς ο άνθρωπος δεν έχει βρει την απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Ή νομίζει ότι την έχει βρει. Πολύ συχνά ακούω τη λέξη εγωισμό. Αναμφίβολα, ο εγωισμός είναι ένας πολύ ισχυρός παράγοντας για να οριοθετήσει μια διαπροσωπική σχέση, όμως αλίμονο, δεν είναι ο μόνος. Ο άνθρωπος αποτελείται από πολλές πτυχές, δεν είναι μονοδιάστατος, επομένως πως είναι δυνατόν ένα μονάχα χαρακτηριστικό του να καθορίζει εξ ολοκλήρου την επαφή του με έναν άλλον άνθρωπο;
Ο λόγος που γράφω αυτό το άρθρο δεν είναι γιατί επιζητώ κάποια απάντηση, γιατί σ’ αυτή τη ζωή τίποτα δεν είναι απόλυτο και όλα είναι σχετικά. Το κάνω απλώς για να μοιραστώ τη σκέψη μου, γιατί είναι μια σκέψη που εμφανίζεται πολύ συχνά στο προσκήνιο της ζωής μου. Αν μπορούσα να προσεγγίσω κατά έναν τρόπο μια ‘’απάντηση’’ σε αυτή τη σκέψη, θα έλεγα πως ο πυρήνας βρίσκεται σε μία μόνο λέξη: αγάπη.
Θεωρώ πως η αγάπη είναι η πιο πηγαία και μοναδική ουσία που αναζητούν όλοι οι άνθρωποι στον κόσμο ανεξαιρέτως. Όλο το κακό που υπάρχει και δημιουργείται μέσα στον κόσμο πηγάζει από την έλλειψη αγάπης. Κανένας άνθρωπος δεν γεννιέται κακός. Επομένως κανένας ανθρώπινος σκοπός δεν γεννιέται για να αδυνατεί να συμβαδίσει με τα υπόλοιπα ανθρώπινα όντα. Πόσο μάλλον αφού ο ίδιος ο άνθρωπος είναι ένα καθαρά κοινωνικό ον. Κατά συνέπεια, τα επίκτητα ερεθίσματα που λαμβάνουμε, καθορίζουν ίσως στο μεγαλύτερο βαθμό τη συμπεριφορική μας ικανότητα και την ποιότητα του χαρακτήρα μας.
Η αγάπη είναι ίσως το πιο αληθινό και πιο βαθύ συναίσθημα που μπορεί να νιώσει ένας άνθρωπος. Επαναλαμβάνω συχνά τη λέξη ‘’ίσως’’ γιατί όλα αυτά αφορούν τη δική μου άποψη και οπωσδήποτε τίποτα δεν είναι απόλυτο. Όμως αν το καλοσκεφτούμε, πόσο πιθανό είναι να μεγαλώσει ένας άνθρωπος με άφθονη αγάπη και φροντίδα και να επιθυμεί να προκαλέσει κάποιο κακό; Ειλικρινά δεν πιστεύω πως κάτι τέτοιο είναι πιθανό. Βέβαια, ίσως αυτή μου η θεωρία τείνει να πλησιάζει μια κάπως πιο φιλοσοφική αναζήτηση, όμως όλα τα πράγματα στη ζωή έχουν μια αφετηρία.
Θέτω την έννοια της αγάπης σαν αφετηρία, διότι μπορώ να αντιληφθώ πόσο σημαντική είναι για κάθε άνθρωπο και πόσο καθοριστική μπορεί να είναι για τη ζωή του. Πολλοί άνθρωποι μπορεί να μη λαμβάνουν αληθινή αγάπη μεγαλώνοντας, είτε από τους γονείς τους, είτε από τον περίγυρό τους, επομένως θα τους είναι πολύ δύσκολο να αντιληφθούν πως δύνανται να προσφέρουν, αλλά και να δεχθούν αγάπη, είτε με τον εκάστοτε σύντροφό τους, είτε φίλο τους, είτε συνάδελφό τους και ούτω καθεξής. Είναι όπως στο βιβλίο Το Άρωμα του Πάτρικ Ζίσκιντ, όπου ένας άνθρωπος γεννημένος στα σκουπίδια, αναζητούσε απεγνωσμένα το τέλειο άρωμα – καθώς ο ίδιος δεν είχε καθόλου μυρωδιά – και το ίδιο το τέλειο άρωμα που κατάφερε τελικά να δημιουργήσει, ήταν αυτό που έφερε το τέλος του. Ίσως ήταν η αγάπη που δεν έλαβε ποτέ και επιζητούσε μανιωδώς, με βάναυσο και οδυνηρό τρόπο και η οποία τελικά τον καταβρόχθισε.
Η αγάπη δημιουργεί αρμονία. Όταν λοιπόν δεν υπάρχει αγάπη, είτε δεν είναι αρκετή, είτε δεν είναι ειλικρινής, είτε μεταδίδεται με λάθος τρόπο, η αρμονία αποσυντίθεται. Ο Λέο Μπουσκάλια, στο βιβλίο του Να ζεις, ν’ αγαπάς και να μαθαίνεις,υποστηρίζει πως τα μεγαλύτερα μπλοκαρίσματα στις ανθρώπινες σχέσεις πηγάζουν από την αυταπάτη μας πως η αγάπη είναι κάτι που μαθαίνεται. Η κοινωνία μας έμαθε να αγαπάμε, οι γονείς μας μας έμαθαν να αγαπάμε και σίγουρα όποια από τις δύο παραμέτρους κι αν διαλέξουμε, θα είναι τουλάχιστον ατελής. Γι’ αυτό ο συγκεκριμένος συγγραφέας ασχολήθηκε τόσο πολύ με την έννοια της αγάπης, διότι όπως επισημαίνει, η αγάπη δεν είναι κάτι που μαθαίνεται, είναι κάτι που συμβαίνει έτσι αυθόρμητα.
Αυτή του η τοποθέτηση με βρίσκει απολύτως σύμφωνη. Ποιος μπορεί να μας μάθει τον τρόπο να αγαπάμε; Ποιος είναι ικανός γι΄ αυτό πέρα από την ίδια μας την ψυχή; Δεν βγάζω τον εαυτό μου απ’ έξω, γιατί αναμφισβήτητα όλοι ζούμε στην ίδια κοινωνία, με τις ίδιες δυσκολίες, τους ίδιους φόβους και ανασφάλειες, όμως πως θα ήταν ο κόσμος αν όλοι αφουγκραζόμασταν την αγάπη με αυτό τον τρόπο; Δεν μιλάω για κάποιο παραμύθι. Μιλάω για τη θέληση μας να ανοίγουμε την ψυχή μας στην αγάπη, με λιγότερο φόβο και περισσότερη προσπάθεια. Πάντα αναρωτιόμουν πως θα ήταν ο κόσμος αν όλα λειτουργούσαν σε καθολικό επίπεδο πιο αρμονικά. Ποιος ξέρει…
Ο Αρθρογράφος
