Η ΑΝΟΙΞΗ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ
Γράφει η Κόρδα Ζωή-Μαρία
Η άνοιξη θεωρείται από πολλούς μία από τις ομορφότερες εποχές του χρόνου. Ο καθαρός ουρανός και τα ανθισμένα τοπία γαληνεύουν τα σκυθρωπά πρόσωπα των ανθρώπων οπουδήποτε κι αν βρίσκονται. Τα πουλιά κελαηδούν κάθε πρωί και την εμφάνιση τους κάνουν τα πρώτα χελιδόνια για να φτιάξουν τις φωλιές τους. Το γεγονός ότι όλα τα λουλούδια και τα δέντρα ανθίζουν τριγύρω, χιλιάδες συναισθήματα χαράς και αισιοδοξίας πλημμυρίζουν το μυαλό μας.
Τα παραπάνω λόγια μπορούν να αποτυπωθούν όμορφα μέσα από την ποίηση. Ένας από τους σημαντικότερους ποιητές, ο οποίος περιγράφει λυρικά και παραστατικά μία εικόνα, είναι ο Γιάννης Ρίτσος. Ως κληρονομιά άφησε πίσω του αξιομνημόνευτα ποιήματα, ποιητικές συλλογές, θεατρικά έργα και μεταφράσεις, τα οποία αποτελούν διαχρονικά έργα μέχρι και σήμερα. Η ποίηση του Ρίτσου διακρίνεται από υπαρξιακό σκεπτικισμό, λυρισμό, υπερρεαλιστικές εικόνες, συμβολισμούς και ρεαλιστικά στοιχεία.
Φυσικά αυτά απορρέουν από την περίοδο γραφής του κάθε ποιήματος, καθώς η συγγραφική του δραστηριότητα χρονολογείται από το 1934-1990. Τα ιστορικά γεγονότα που βίωσε (Β’Παγκόσμιος Πόλεμος, Εμφύλιος, Δικτατορία, Εξορία, Μεταπολίτευση) περιγράφονται μέσα στην ποίηση του άλλοτε με ρεαλιστικές εικόνες και άλλοτε αλληγορικά. Ακόμη τα προσωπικά του βιώματα -όπως ο χαμός του αδελφού του από φυματίωση, ο θάνατος της μητέρας του, η εισαγωγή της αδελφής του Λούλας σε ψυχιατρείο και η δική του περιπέτεια με τη φυματίωση- τον επηρέασαν βαθύτατα στην ποιητική του συγγραφή.
Το διάστημα 1937-1938, εισάγεται στο σανατόριο της Πάρνηθας και γράφει την «Εαρινή Συμφωνία». Η «Εαρινή Συμφωνία» αποτελείται από 27 ποιήματα με λατινική αρίθμηση και αποτελεί ύμνο στην αισιοδοξία και τη χαρά. Θα έλεγε κανείς ότι αυτή η ποιητική συλλογή αποτελεί μία κάθαρση και ανακούφιση στον ποιητή, ο οποίος προσπαθεί να επουλώσει τις οικογενειακές του πληγές. Παρακάτω ακολουθεί ένα απόσπασμα από τη συλλογή Εαρινή Συμφωνία-XXVII με τίτλο: «Καλοί μου άνθρωποι/ πώς μπορείτε να σκύβετε ακόμη; Πώς μπορείτε/ να μη χαμογελάτε;
Άνοιξε τα παράθυρα
να δεις το σύμπαν ανθισμένο
μ’όλες τις παπαρούνες του αίματός μας,
– να μάθεις να χαμογελάς.
Δε βλέπεις;
Καθώς απομακρύνεται η άνοιξη
πίσω της έρχεται η νέα μας άνοιξη.
Να τος ο ήλιος
πάνω απ’ τις μπρούτζινες πολιτείες
πάνω απ’ τους πράσινους αγρούς
μες την καρδιά μας.
…
Καλοί μου άνθρωποι
πως μπορείτε
να σκύβετε ακόμη;
Πώς μπορείτε
να μη χαμογελάτε;
Ανοίχτε τα παράθυρα.
Ο Γιάννης Ρίτσος αποτυπώνει πανέμορφα το ανοιξιάτικο τοπίο με τους παραπάνω στίχους. Αντίστοιχα κι σε άλλα ποιήματα του υμνεί τη φύση γενικότερα, οπότε αξίζει κανείς να αναζητήσει το έργο του και τη ζωή του. Εξάλλου, αυτό που χρειάζεσαι την άνοιξη είναι να ανοίξεις το παράθυρο και να απολαύσεις τη μαγεία που εκτυλίσσεται μπροστά σου. Κι αν ζεις στην πόλη, μπορείς εύκολα να ξεκλέψεις λίγο χρόνο και να βρεις μία μικρή ανθισμένη όαση με συντροφιά την ποίηση του Ρίτσου.
Πηγές:
- http://Γιάννης Ρίτσος – Βικιπαίδεια (wikipedia.org)
- http://Γιάννης Ρίτσος — Εαρινή Συμφωνία XXVII – Καλοί μου άνθρωποι/πώς μπορείτε/να σκύβετε ακόμη; / Πώς μπορείτε/να μη χαμογελάτε; | Τετράδια της Αμπάς (tetradia.blogspot.com)
Ο Αρθρογράφος
