Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ
Μας γράφει η Ζωή Κόρδα
Ο Αμερικανός αναπτυξιακός ψυχολόγος, Howard Gardner διατύπωσε το 1983 τη θεωρία του περί πολλαπλής νοημοσύνης στο σχετικό βιβλίο του, ‘Frames of Mind: Η θεωρία των πολλαπλών τύπων νοημοσύνης.
Σύμφωνα με τον Gardner, η νοημοσύνη μας χωρίζεται σε εννιά τομείς, οι οποίοι εδράζονται σε διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου μας. Η κριτική του θέση αυτή περί νοημοσύνης έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την άποψη ότι γεννιόμαστε με μία μόνο νοημοσύνη. Συγκεκριμένα, ο ίδιος υποστήριξε ότι το άτομο διαθέτει πολλαπλή νοημοσύνη και ειδικότερα εννιά τύπους, οι οποίοι τείνουν να συνεργάζονται, να αλληλεπιδρούν και να αλληλοσυμπληρώνονται μεταξύ τους, καθώς καμία νοημοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει από μόνη της.
Οι εννιά τύποι νοημοσύνης χωρίζονται στις εξής:
- Γλωσσική νοημοσύνη, δηλαδή η ικανότητα να χρησιμοποιεί κάποιος λέξεις, λεκτικά νοήματα και γενικότερα οτιδήποτε σχετίζεται με τη γλώσσα.
- Λογικομαθηματική νοημοσύνη, δηλαδή η ικανότητα να υπολογίζεις και να ολοκληρώνει κανείς τις μαθηματικές πράξεις.
- Μουσική νοημοσύνη, η ικανότητα να διακρίνει κανείς ήχους, ρυθμούς και να αναπαράγει μουσική.
- Κιναισθητική νοημοσύνη, η ικανότητα να χειρίζεσαι σωστά τις σωματικές δεξιότητες σου.
- Χωροταξική νοημοσύνη, η οποία σχετίζεται με την ικανότητα αντίληψης του χώρου και τον χειρισμό των εικόνων.
- Νατουραλιστική νοημοσύνη, την ικανότητα αντίληψης του περιβάλλοντος, καθώς και των ζωντανών οργανισμών(φυτά,ζώα) και την ευαισθησία σε χαρακτηριστικά του φυσικού περιβάλλοντος.
- Ενδοπροσωπική, δηλαδή η ικανότητα να αντιλαμβάνεσαι και να εκτιμάς τον εαυτό σου.
- Διαπροσωπική, η ικανότητα να καταλαβαίνεις τους άλλους και να αλληλεπιδράς μαζί τους λεκτικά και μη λεκτικά.
- Υπαρξιακή, η ικανότητα αντίληψης βαθυστόχαστων νοημάτων σχετικά με την ανθρώπινη ανάπτυξη.
Εν κατακλείδι, η θεωρία του Gardner μπορεί εύκολα να επιτευχθεί στο χώρο του σχολείου με την ενθάρρυνση και την κατάλληλη καθοδήγηση των εκπαιδευτικών. Παρόλο που το εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας περιορίζεται στην ανάπτυξη της γλωσσικής και λογικομαθηματικής νοημοσύνης είναι σημαντικό να δίνεται βάση και στην ανάπτυξη των υπόλοιπων τύπων νοημοσύνης. Η αξιολόγηση στους δύο μόνο αυτούς τύπους νοημοσύνης προκαλεί άγχος στο σύνολο των μαθητών, οι οποίοι πρέπει να προσαρμοστούν οι ίδιοι στις ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος. Αντίθετα, τα εικαστικά, η μουσική, ο χορός, η εκτίμηση του περιβάλλοντος, η αυτοεκτίμηση και η ενσυναίσθηση είναι εξίσου σημαντικά μαθήματα για την ολόπλευρη ψυχοαναπτυξιακή λειτουργία του ατόμου. Γι’ αυτούς τους λόγους, θα ήταν ελπιδοφόρο το εκπαιδευτικό μας σύστημα να υιοθετήσει και να βασιστεί στη συγκεκριμένη θεωρία και τα οφέλη της. Άλλωστε όπως έλεγε κι ο ίδιος ο Gardner: «Μια αρχή της φυσικής μπορεί να διδαχθεί στα παιδιά με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τις ανάγκες τους. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα μαθηματικά, τη λογική, τη γλώσσα, ένα διάγραμμα στον χώρο, μια άσκηση του σώματος. Έτσι θα γίνει κατανοητή η έννοια και ο μαθητής θα κατανοήσει το μάθημα».
Πηγές:
http://Πολλαπλή νοημοσύνη (sch.gr). Ανακτήθηκε στις 20-01-2022
http://9 Τύποι Νοημοσύνης – Η θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης | socialpolicy.gr. Τομπέα, Ε. (2017).Η θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης- 9 τύποι νοημισύνης. Ανακτήθηκε στις 20-01-2022
Ο Αρθρογράφος
