ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΑΚΡΙΤΙΚΟ ΚΑΣΤΕΛΛΟΡΙΖΟ

ΤΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ» ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ ΣΤΟ ΑΚΡΙΤΙΚΟ ΚΑΣΤΕΛΛΟΡΙΖΟ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Το Καστελλόριζο είναι το ανατολικότερο νησί της Ελλάδας και βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τις νότιες ακτές της Τουρκίας. Πρόκειται για ένα μικρό και γραφικό νησί, με πολλές ομορφιές και επιρροές από πολιτισμούς της Ανατολής και της Δύσης. Η αρχαία του ονομασία είναι Μεγίστη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορική αναδρομή του νησιού, καθώς κατοικήθηκε από διαφορετικούς λαούς ανά τα χρόνια. Το Καστελλόριζο αποτέλεσε «πειρασμός» για πολλούς λαούς, ενδεικτικά: (Πέρσες, Ρωμαίοι, Βυζάντιοι, Βενετοί, Γενοβέζοι, Ρώσοι & Οθωμανοί). Τον 14^ο αιώνα η Μεγίστη μετονομάστηκε στην σημερινή ονομασία του νησιού όσο βρισκόταν υπό την κυριαρχία των Φράγκων και Οθωμανών. Μια χρονιά ορόσημο για το νησί αποτέλεσε το γεγονός ότι συμμετείχε στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 και το 19^ο αιώνα γνώρισε οικονομική και κοινωνική άνθηση. Από  1915 – 1921 το Καστελλόριζο βρίσκεται στην εξουσία των Γάλλων και στην συνέχεια ακολουθούν οι Ιταλοί, οι οποίοι μάλιστα παρέμειναν και επηρέασαν το νησί για πάνω από 20 χρόνια με αντάλλαγμα ισχυρό οικονομικό πακέτο αμοιβής. Το μεγάλο πλήγμα για το Καστελλόριζο ήρθε κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όταν οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί, με αποτέλεσμα να υπάρξει αισθητή μείωση του πληθυσμού. Όμως, το 1943 ήρθε η στιγμή οι Συμμαχικές Δυνάμεις να απελευθερώσουν το νησί. Την περίοδο εκείνη σειρά είχαν οι Γερμανοί οι οποίοι με την σειρά τους υποδούλωσαν τους κατοίκους και για ακόμη μια φορά επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο. Οι πληγέντες οδηγήθηκαν στο στρατόπεδο της Παλαιστίνης για να σωθούν μαζί με άλλους πρόσφυγες ώσπου το 1945 μετά την λήξη του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, επέστρεψαν στο Καστελλόριζο. Η ιστορική μέρα ήρθε στις 10 Φεβρουαρίου 1947 όταν οι Ιταλοί παραχώρησαν στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα και το 1948 επίσημα πλέον το Καστελλόριζο ενσωματώθηκε στην Ελλάδα.

ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ»

«Εκεί που η Ιστορία συναντά τον Πολιτισμό….» Είναι το μότο το Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου που ονομάζεται «Πέρα από τα Σύνορα» (Beyond Borders). Διενεργείται στο Καστελλόριζο τα τελευταία 6 χρόνια και θεσμοθετήθηκε το 2016 από το Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ) σε συνεργασία με την Ecrans des Mondes (Παρίσι). Το «Πέρα από τα Σύνορα» προσφέρει κάθε χρόνο στο Ελληνικό, Ευρωπαϊκό και διεθνές κοινό προκριμένες ταινίες τεκμηρίωσης (ντοκιμαντέρ) που πραγματεύονται γεγονότα, ζητήματα και πρόσωπα τα οποία έχουν επηρεάσει τις χώρες, τους λαούς και τους πολιτισμούς του κόσμου. Στόχος του είναι να τιμήσει αξιόλογα παραδείγματα της κινηματογραφικής τέχνης και αφήγησης, με θεματικούς άξονες την Ιστορία και την Κοινωνία. Παράλληλα, στο πρόγραμμα του φεστιβάλ περιλαμβάνεται πληθώρα παράλληλων πολιτιστικών δράσεων, προσφέροντας μια μεγάλη γιορτή πολιτισμού και κινηματογράφου στους μόνιμους κατοίκους αλλά και τους επισκέπτες του νησιού. Με αυτόν τον τρόπο το Φεστιβάλ προσπαθεί κάθε χρόνο να υλοποιήσει το όραμά του που συμπυκνώνεται στη φράση: «Να φέρουμε τον κόσμο στο Καστελλόριζο, να μεταφέρουμε το Καστελλόριζο στον κόσμο».

Ο ΔΙΟΡΓΑΝΩΤΗΣ-ΦΟΡΕΑΣ

Το Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ) ιδρύθηκε το 2008 και έχει ως στόχο τη διάσωση και καταγραφή της νεότερης ιστορίας του ελληνισμού και την αξιοποίηση ιστορικών κειμηλίων και πρωτογενών πηγών. Μεταξύ των δράσεων περιλαμβάνονται οι εκδόσεις επιστημονικών και λογοτεχνικών βιβλίων, η δημιουργία ιστορικών ντοκιμαντέρ καθώς και η υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και διαλέξεων σε σχολεία, ιδρύματα, σχολές δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, εντός και εκτός Αττικής, από την Ορεστιάδα μέχρι το Καστελλόριζο, με σκοπό τη διάχυση της γνώσης στους νέους ανθρώπους και ιδιαίτερα στους μαθητές και φοιτητές καθώς και τη διδασκαλία άγνωστων, κατά κύριο λόγο, πτυχών της νεότερης ελληνικής Ιστορίας.

Η ΦΕΤΙΝΗ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ (22/08/2021-29/08/2021)

Η φετινή 6^η διοργάνωση του φεστιβάλ, η οποία τελέστηκε υπό την αιγίδα της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, ξεκίνησε την Κυριακή 22/08 με την τελετή έναρξης και την προβολή ταινία τεκμηρίωσης του Πάνου Α. Θωμαΐδη «Σπέτσες ‘21, Στο Σταυροδρόμι της Ιστορίας». Με αφορμή τα 200 χρόνια από την ελληνική επανάσταση οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να ακούσουν ένα μελωδικό μουσικό αφιέρωμα με τίτλο  «Κι έχουμε στο κατάρτι μας βιγλάτορα παντοτινό τον Ήλιο τον Ηλιάτορα» με τη σπουδαία ερμηνεύτρια Μόρφω Τσαϊρέλη, τον συνθέτη-πιανίστα Ανδρέα Αναγνωστόπουλο και τους καταξιωμένους μουσικούς τους. Από την Δευτέρα 23/8 έως το Σάββατο 28/08 ξεκίνησαν να προβάλλονται οι ταινίες στο διαγωνιστικό κομμάτι. Συνήθως, κάθε βραδιά προβολών αποτελούνταν από 4-5 ταινίες μικρού μήκους. Στην τελετή λήξης (Κυριακή 29/08) προβλήθηκε η ταινία των Michel Noll και David Forbes «The Cradock Murders». Η αυλαία έπεσε με τη συναυλία του Βασίλη Γισδάκη -συνεργάτη και ερμηνευτή του Μάνου Χατζιδάκι- και του μουσικού συνόλου «Αργοναύτες».

Τη δύσκολη διαδικασία απονομής των βραβείων ανέλαβαν διακεκριμένα μέλη της παγκόσμιας κινηματογραφικής κοινότητας, με προεδρεύοντα της κριτικής επιτροπής τον Κλάους Έντερ -Γενικό Γραμματέα της Διεθνούς Επιτροπής Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI). Την σύσταση της επιτροπής ολοκλήρωσαν η Μαριάννα Οικονόμου -πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικού Ντοκιμαντέρ και καταξιωμένη σκηνοθέτιδα- ο Ζαν Κριστόφ Καρόν, από το τηλεοπτικό κανάλι PHOENIX της Γερμανίας, ο Μπρούνο Σατελέν -συντονιστής διεθνών φεστιβάλ ντοκιμαντέρ- και η Μάρω Αναστοπούλου, διακεκριμένη σκηνοθέτιδα.

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ

Τα βραβεία αφορούν τις εξής κατηγορίες:

• Καλύτερο Ιστορικό Ντοκιμαντέρ,
• Καλύτερο Κοινωνικο-πολιτικό ντοκιμαντέρ,
• Καλύτερο Ελληνικό Ντοκιμαντέρ
• Καλύτερο Μικρού Μήκους Ντοκιμαντέρ
• Ειδικό Βραβείο «Οδυσσέας»
• Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής

Η επιτροπή επέλεξε τις καλύτερες 27 (11 ταινίες μεγάλου μήκους, 5 μεσαίου μήκους και 11 μικρού μήκους) από 17 διαφορετικές χώρες για το διαγωνιστικό μέρος του Φεστιβάλ. Τα βραβεία αποτέλεσαν ευγενική μέριμνα της Βουλής των Ελλήνων. Βραβεία επίσης απένειμαν το ΕΚΟΜΕ, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η SteFilm Post Production.  Για την αξιέπαινη και μακρόχρονη συμβολή του στην υποστήριξη και προβολή έμπειρων κινηματογραφιστών βραβεύτηκε ως Τιμώμενο Ακαδημαϊκό Ίδρυμα το Ινστιτούτο Ντοκιμαντέρ Πράγας της Τσεχίας. Το Φεστιβάλ βράβευσε επίσης ως Τιμώμενο Μέσο Ενημέρωσης τον τηλεοπτικό σταθμό της Βουλής των Ελλήνων. Φέτος για πρώτη φορά καθιερώθηκε και ο θεσμός του Τιμώμενου Φεστιβάλ. Στο πλαίσιο αυτό το φεστιβάλ «Movies That Matter», της Ολλανδίας, που υποστηρίζει ταινίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα βραβεύτηκε από τη διοργάνωση του Φεστιβάλ.

ΟΙ ΝΙΚΗΤΕΣ ΤΗΣ 6^ης ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

• Καλύτερο Ιστορικό Ντοκιμαντέρ: «Midnight Traveler» by Hassan Fazili & Emelie Mahdavian
• Καλύτερο Κοινωνικο–πολιτικό ντοκιμαντέρ: «The Patriarch’s Room» by Danae Elon
• Καλύτερο Ελληνικό Ντοκιμαντέρ: «Χρυσή Αυγή: Υπόθεση Όλων Μας» by Angelique Kourounis
• Καλύτερο Μικρού Μήκους Ντοκιμαντέρ: «Dafa Metti» (Difficult) by Tal Amiran
• Ειδικό Βραβείο «Οδυσσέας»: «Ο Δικός Μου Προσωπικός Λίβανος» by Θοδωρής Παναγόπουλος
• Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής: «A Black Jesus» by Luca Lucchesi
• Ειδικό Βραβείο «Μεσογειακής Φιλίας»: «Express Scopelitis» by Αιμιλία Μήλου
• Ειδική Μνεία από την Κριτική Επιτροπή: «High Maintenance» by Barak Heymann

ΤΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ

Επίσης, από την Δευτέρα 23/08 μέχρι και το Σάββατο 28/08 έλαβε χώρα στο προαύλιο του σχολείου του Καστελλορίζου το πρόγραμμα του «Πανοράματος», στο οποίο συμμετείχαν εκτός διαγωνισμού 15 ντοκιμαντέρ ελληνικής και ξένης παραγωγής.

MASTERCLASSES & PITCHING LABS

Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ διοργανώθηκαν τρία επιμορφωτικά σεμινάρια (Masterclasses) και 4 κινηματογραφικά εργαστήρια (Pitching Lab) με εισηγητές την αρχισυντάκτρια του Storyville, BBC και πρέσβειρα του Φεστιβάλ, Μάντι Τσανγκ, τον Κλάους Έντερ, πρόεδρο της φετινής Κριτικής Επιτροπής και την καλλιτεχνική διευθύντρια φεστιβάλ των ταινιών «Movies that Matter», Μάρτζι ντε Κόνινγκ, οι οποίοι μετέδωσαν τον πλούτο των γνώσεών τους αναφορικά με την δημιουργία ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, την κριτική ταινιών και στρατηγικές χρηματοδότησης και οργάνωσης ενός πετυχημένου ντοκιμαντέρ καθοδηγώντας τους υποψήφιους κινηματογραφιστές.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

• Έκθεση του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου «Το Αιγαίο στις Φλόγες» τα εγκαίνια της οποίας έγιναν από τον εκπρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, Μητροπολίτη Σύμης, Χάλκης και Καστελλορίζου, κ. κ. Χρυσόστομο.
• Πρώτη πανελλαδική παρουσίαση βιβλίου (28/08) με τίτλο: «Θεμιστοκλής Λ. Χρυσανθόπουλος, Στους δαιδάλους της ελληνικής διπλωματίας-Υπουργείο Εξωτερικών 1945-1980»
• Στη νησίδα του Αγίου Γεωργίου (25/08): Θεατρικό Αναλόγιο με θέμα την άγνωστη συνεισφορά του Κωνσταντίνου Πολυχρονιάδη στην προβολή της Ελληνικής Επανάστασης. (Πρόσφατη τετράγλωσση έκδοση του ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ. με προεπαναστατικά κείμενα δημοσιευμένα στον ευρωπαϊκό τύπο της εποχής που σκοπό είχαν να ευαισθητοποιήσουν την κοινή γνώμη της Ευρώπης για το δίκαιο του Αγώνα).
• Εικαστικά Έργα για τα παιδιά χρησιμοποιώντας ως πρότυπα προσωπογραφίες και χαρακτικά με μορφές και σκηνές από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.
• «Παραμυθένια Μουσικά Ταξίδια» της Λιλής Τέγου και της Νίκης Γκουντούμη
• Επαγγελματικό Σεμινάριο Φωτογραφίας του Ανδρέα Κατσικούδη «Αγαπάω τη φωτογραφία».
• Ο Θίασος Σκιών του Αλέξανδρου Μελισσηνού
• Κλόουν-Μάγος ΜότζοΤζότζο

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Για να πραγματοποιηθεί το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου ύψιστη σημασία διαδραμάτισε η παρουσία και στήριξη της κυρίας Ειρήνης Σαρίογλου η οποία είναι η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ και μαζί της συνεργάστηκε ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων που απαρτιζόταν από τους Συντελεστές, τους Συνεργάτες, την Οργανωτική Επιτροπή, τους Τεχνικούς και Εθελοντές της δράσης. Οι αρμοδιότητες του φεστιβάλ αφορούσαν:

• Συντονισμό, Υποδοχή των Καλεσμένων,
• Πωλητήριο με προϊόντα σχετικά και αποκλειστικά από το Beyond Borders,
• Τους Υπεύθυνους των Τεχνικών Θεμάτων,
• Τον υπεύθυνο για την προώθηση του φεστιβάλ στα social media, ΜΜΕ, ραδιόφωνο, ιστοσελίδες, αποστολή Δελτίων Τύπου, Βίντεο, live & φωτογραφήσεις,
• Τους Μεταφραστές,
• Τους υπεύθυνους για την Ροή Προγράμματος και τέλος
• Την παρουσίαση.

ΕΠΙΤΙΜΟΙ ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΙ VIP

• Shanna Dietz Surendra (Μορφωτική Ακόλουθος από την Αμερικανική Πρεσβεία)
• Άρθουρ Σπύρου (Πρέσβης Αυστραλίας στην Ελλάδα)
• Κυριάκος Α. Κενεβέζος (Πρέσβης Κύπρου στην Ελλάδα)
• Heike Dettmann (Επιτετραμμένη Γερμανικής Πρεσβείας)
• Anna Mondavio (διευθύντρια του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών)
• Νικόλαος Γιατρομανωλάκης (Εκπρόσωπος Πρωθυπουργού)
• Κωνσταντίνος (Υφυπουργός Εξωτερικών)
• Γιάννης Χρυσουλάκης (Γ.Γ.Α.Ε & Δ.Δ)
• Ευανθία Παπαδάτου (Διευθύντρια Γ.Γ.Α.Ε & Δ.Δ)
• Αντιγόνη Μακρυγιάννη (Διευθύντρια ιδ. Γραφείου Γ.Γ.Α.Ε & Δ.Δ)
• Michel Noll (Ecrans Des Mondes)
• Barbara Jacobs (Filmproducer)
• Αγγελική Παπαδοπούλου (ΚΙΚΠΕ)
• Παναγιώτης (Πρόεδρος Τμήματος Κινηματογράφου Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου)
• Matteo Campagnolo (Συγγραφέας)
• Χρυσόστομος (Μητροπολίτης Σύμης, Τήλου, Χάλκης και Καστελλορίζου)

 

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ

Τα Κοινωνικά Γραφήματα παρευρέθηκαν στο 6^ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ «Πέρα από τα Σύνορα» (Beyond Borders) στο Καστελλόριζο από τις 22 έως τις 29 Αυγούστου 2021 στα πλαίσια της εθελοντικής δράσης και στήριξης της διοργάνωσης. Ως ζωντανή παρουσία αυτές τις 10 ημέρες στο νησί έχουμε να τονίσουμε ότι ήταν μια εξαιρετική και μοναδική εμπειρία. Το σημαντικότερο επίτευγμα για την πραγματοποίηση του φεστιβάλ αποτέλεσε το γεγονός ότι υπήρξε αδιάκοπη όρεξη, προσωπική επιθυμία για συνεργασία, αρωγή, και στήριξη όχι μόνο στα πρακτικά μέρη του event αλλά και στα backstage. Η προετοιμασία για το φεστιβάλ μπορεί να ήταν απαιτητική όμως η ανταπόκριση και τα σχόλια του κοινού δικαίωνε κάθε μας προσπάθεια. Από την πλευρά του εθελοντή μετά το πέρας της όμορφης διοργάνωσης, είναι βέβαιο ότι η σημασία και η αξία του εθελοντισμού πλέον έχει αποκτήσει διαφορετικό νόημα στα μάτια μου καθώς στην πράξη αποδεικνύεται ότι η ομαδικότητα και συνεργατικότητα πάντα επιφέρουν θεμιτά αποτελέσματα και επιτυχία μακριά από διενέξεις, παρεξηγήσεις και προβολή προσωπικών φιλοδοξιών. Επιπλέον, ένα άλλο σημαντικό γεγονός που αξίζει να αναφερθεί είναι ότι αναδεικνύεται η ιστορία η ομορφιά του νησιού και προβάλλεται παγκοσμίως από πολιτιστική σκοπιά μέσα από το συγκεκριμένο φεστιβάλ. Οι οπαδοί της 7^ης τέχνης μπορούν επίσης να ψυχαγωγηθούν παρακολουθώντας τα ντοκιμαντέρ του φεστιβάλ τα οποία παρουσιάζουν πολλές διαφορετικές πτυχές της Ελλάδας και του εξωτερικού με απώτερο σκοπό την ένωση πολιτισμών. Κλείνοντας, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά την κυρία Σαρίογλου για όλα όσα κάνει για το Καστελλόριζο, την ιστορία του νησιού και τέλος την ανάδειξη του κινηματογράφου σε εθνικό επίπεδο. Ευχόμαστε τα καλύτερα για την συνέχιση του φεστιβάλ με ακόμη μεγαλύτερο ζήλο και πίστη για τα επόμενα χρόνια που είναι σίγουρο ότι θα ακολουθήσουν. 

ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ , ΟΛΟΙ ΕΝΑ

 

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ:

1. www.beyondborders.gr
2. info@beyondborders.gr
3. www.idisme.gr

ΠΗΓΕΣ:

1. http://beyondborders.gr/programma/
2. https://www.idisme.gr/to-id-is-me
3. http://beyondborders.gr/to-orama-mas/
4. https://www.instagram.com/p/CSvuhLeqGKe/
5. https://www.instagram.com/p/CTL7e_mqL5C/

 

 

Ο Αρθρογράφος